Рус. Հայ.
ՀՈԳԵԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Հանդուրժողականություն նախեւառաջ սեփական անձի նկատմամբ. հոգեբան Հրաչյա Ամիրյան

16.11.2012

Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է: Այս օրը պաշտոնապես նշվում է 1997 թվականից՝ այն բանից հետո, երբ  1995 թվականին նման օր առանձնացնելու կարեւորության մասին նշվեց ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի «Հանդուժողականության սկզբունքների մասին» դեկլարացիայում:

Հանդուրժողականության մասին զրուցեցինք հոգեբան Հրաչյա Ամիրյանի հետ:

 

  Հանդուրժողականությունն այսօր ամենից շատ քարոզվող գաղափարներից է. կարող եմ ասել՝ նույնիսկ նորաձեւ: Որպես հոգեբան, ինչպե՞ս եք Դուք այն մեկնաբանում:

 

Բնականաբար, կարեւոր խնդիր է, որն արդիական է նաեւ հայ հասարակությունում, պարզապես չմոռանանք, որ հարցը մի քանի ասպեկտներ ունի… Հանդուրժողականությունը մեկն է այն հասկացություններից, որոնց բովանդակությունը հաճախ է կամա թե ակամա նենգափոխվում: Այսինքն՝ այն մեկնաբանում են որպես համակերպվողություն, հնազանդություն, երբեմն ուզում են տարածել այնպիսի երեւույթների նկատմամբ, որոնք իրականում վնասակար են հասարակության համար: Ավելի կոնկրետ արտահայտվեմ: Օրինակ՝ կարող են հանդուրժողականության կոչեր հնչել հանցագործությունների հանդեպ, այնպիսի երեւույթների նկատմամբ, որոնք, ըստ էության, անբարո են, ախտաբանական: Եվ քանի որ լավ է հնչում  «հանդուրժողականությունը», հեշտությամբ կարող է շահարկվել:

Ամբողջ խնդիրն  այն է, թե ինչպես է տվյալ հասարակությունում, նրա առանձին շերտերի մեջ գնահատվում այս կամ այն երեւույթը: Հասարակությունը միատարր զանգված չէ.  մեկի համար որեւէ երեւույթ կարող է հանդուրժելի լինել, մյուսի համար դառնալ անգամ բռնի պայքարի թիրախ: Այնպես որ պետք է մանրամասն դիտարկել՝ ինչի նկատմամբ հանդուրժողականության մասին է խոսքը: Միգուցե այնպիսի երեւույթ է, որի հանդեպ, հակառակը, պետք չէ հանդուրժող լինել: Օրինակ՝ կամայականությունը, որը բռնությունների է հանգեցնում: Սա՝ մեկ: Երկրորդը՝  ինչ ձեւերով արտահայտել այդ անհանդուրժողականությունը: Ես, օրինակ, կարող եմ դեմ լինել ինչ-որ երեւույթների, բայց իմ այդ անհանդուրժողականությունը չարտահայտվի բռնության կոչերով ու կոնկրետ գործողություններով:

 

 Անհանդուրժողականությունը կարող է շատ տարբեր դրսեւորումներ ունենալ, ինչպես նշեցիք:  Հայաստանում, ըստ Ձեզ, որոնք են ամենատարածվածները:

 

Ես չունեմ լուրջ ուսումնասիրություն, բայց, օրինակ, ռասսայական նախապաշարումները մեզանում, իմ պատկերացմամբ, տարածված չեն: Հայ հասարակությունում ես չեմ տեսնում անհանդուրժողականություն այլ ազգերի նկատմամբ, ընդհակառակը, եւ կարծրատիպի տիպի մակարդակում, եւ ուսումնասիրություններն են ցույց տալիս՝ մենք շատ հյուրընկալ ազգ ենք: Նույնիսկ հարեւան երկրի հետ պատերազմական վիճակում գտնվելու պարագայում ես ականատես եմ լինում նրա բնակիչների նկատմամբ միանգամայն հանդուրժող վերաբերմունքի:

 

Իսկ միջանձնային հարաբերություններո՞ւմ: Մեր առօրյայում, կարծում եմ, բազմաթիվ են անհանդուրժողականության դեպքերը: Ամեն օր դրանց կարելի է ականատես լինել, ասենք, քաղաքային տրանսպորտում:

 

Անհանդուրժողականությունը մտածողության տիպ է, որոշակի հոգեբանություն, որը ձեւավորվում է դաստիարակության կամ ինչ-որ ազդեցությունների արդյունքում: Վերադառնանք հարցին, թե ինչ անհադուրժողականություն նկատի ունենք, անհանդուրժողականություն ինչի նկատմամբ: Մանր թերությունների նկատմամբ հանդուրժողականությունը ոչ միայն ցանկալի է, այլեւ պարտադիր նորմ: Բոլորը չեն կարող ունենալ իդեալական վարքագիծ, վերաբերմունք, եւ Ձեր նշած այդ կենցաղային ամենատարբեր կոնֆլիկտների ութսուն տոկոսը դիտավորյալ չի առաջանում, չկա միտումնավորություն: Մարդ եթե մի բան լավ չի անում կամ սխալ է անում, դա լինում է փորձի պակասից, չիմանալու հետեւանքով. դիտավորություն չի լինում: Ու երբ հասկանում ես, որ նա դիտավորյալ չի արել, հանդուրժող լինելը ավելի հեշտ է: Խոսքը տարրական հանդուրժողականության մասին, որին կարելի է հեշտությամբ հասնել՝ մարդկանց պարզապես լուսավորելով:

 

Դալայ Լաման մի անգամ ասել է, որ մարդու մեջ հանդուրժողականություն դաստիարակող լավագույն ուսուցիչը սեփական թշնամին է: Համամի՞տ եք:

 

 Ես կարծում եմ, որ թշնամի հասկացությունն ինքնին տրամադրում է անհանդուրժողականության: Մենք պետք է հասկանանք, որ չար ուժերը, ինչպես ընդունված է ասել, կան նաեւ մեր ներսում:Եթե մենք հանդուրժող դառնանք առաջին հերթին մեր սխալների, բացթողումների նկատմամբ, կկարողանանք նաեւ ուրիշների հանդեպ լինել այդպիսին: Երբ մարդ ինքն իր հանդեպ չափից դուրս խիստ է ու պահանջկոտ, նա այդպես է վերաբերվում նաեւ ուրիշներին: Ինքնակատարելագործումը հանգեցնում է հանդուրժողականության մշակույթի ձեւավորման: Բայց պետք է հույսը դնել միայն անհատների վրա, որոնք ինքնակրթությամբ իրենց մեջ ձեւավորում են այդ մշակույթը: Սա ավելի մասշտաբային խնդիր է: Եթե զանգվածային լրատվամիջոցներով հասարակությանը քարոզվում է բռնության մշակույթ, ապա հույս ունենալ, թե մարդիկ կկարողանան ինքնուրույն դիմագրավել դրան, շատ միամիտ է:

 

 Հանդուրժողականությանը դեմ արտահայտվողները որպես փաստարկ նշում են, որ այն բացարձակացվում է եւ ծառայում գլոբալացման գործիք: Դուք տեսնո՞ւմ եք նման բան:

 

Հանդուրժողականությունը, ինչպես արդեն ասացի, չի նշանակում համակերպվողություն, այլ նշանակում է, որ անգամ համամիտ չլինելով՝ դիմացինի մեջ չես տեսնում թշնամի, բռնությունների չես դիմում: Եթե պայքարել, ապա ընդունելի ձեւերով:

 

  Որքան էլ պարադոքսալ է, խաղաղության երբեմն հասնում են պատերազմով, եւ հանուն հանդուրժողականության պայքարն էլ, լինում են դեպքեր, երբ կազմակերպվում է անհանդուրժողականությամբ…

 

  Բռնի մեթոդներով հանդուրժողականություն քարոզել չի ստացվի, որովհետեւ կլինի հակասություն խոսքի եւ գործի միջեւ: Դա նման է երեխայի դաստիարակելուն, որն իրականում պետք չէ. երեխաները, միեւնույն է, նմանվում են իրենց ծնողներին…

Ամեն դեպքում կարծում եմ, որ նման խնդիրները պետական մոտեցում են պահանջում. չի կարելի դրանք թողնել անհատների ինքնագիտակցության հույսին: Ես տեսնում եմ լուսավորչական, քաղաքակրթվելու խնդիր առաջին հերթին: Միանշանակ բանաձեւեր առաջարկել չի կարելի՝ որ իրավիճակում լինել հանդուրժող, որում՝ անհանդուրժող, որովհետեւ կյանքը հարուստ է նրբերանգներով: Հումանիտար մտածելակերպը տալիս է ոչ թե պատրաստի բանաձեւ, այլ սկզբունք, որ պետք է կիրառել՝ ելնելով կոնկրետ իրավիճակից:

Աղբյուր` medpractic.com

LADYNEWS.am

Լուսանկարը՝ un.org-ի

 

Դիտվել է 13317 անգամ

ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ

Ձեր անունը: *
Ձեր էլ. հասցեն: *
Մեկնաբանությունը: *

Ամենահավատարիմ տղամարդիկ ըստ կենդանակերպի նշանի

10.07.2026
Եթե մտածում եք ամուր զույգ և ընտանիք ստեղծելու մասին, ավելի ուշադիր եղեք այս կենդանակերպի նշանների ներկայացուցիչների նկատմամբ։

Իսկական խուզարկուներ. կենդանակերպի նշաններ, որոնք միշտ կբացահայտեն ճշմարտությունը

16.06.2026
Մենք բոլորս էլ երբեմն ինչ–որ մեկին խաբում ենք՝ լուրջ, թե մանր բաներում։ Բայց ձեր բարօրության համար երբեք մի՛ արեք դա այս երեք ամենախորաթափանց նշանների հետ։

Ցածր ինքնագնահատականի պատճառներն ու նշանները

22.05.2026
Մշտական ինքնաքննադատությունը, սխալներից վախը և ուրիշների կարծիքներից կախվածությունը բնավորության գծեր չեն, այլ ցածր ինքնագնահատականի դրսևորումներ։

Սեփական թերությունների հետ հաշտ ապրելու 10 միջոց

23.04.2026
Ամբողջ աշխարհում հոգեբանությունը հաստատել է, որ միայն ինքնավստահ կանայք են կարողանում ստեղծել կարիերա և ներդաշնակ անձնական կյանք...

Ինչ են հուշում ձեռքի ափի 5 հիմնական գծերը

08.04.2026
Ափը կարող է պատմել ձեր առողջության, զգացմունքների և կարիերայի մասին. ահա թե ինչպես կարդալ այն։

Վտանգավոր գրավչություն. կենդանակեպի 5 ամենախորհրդավոր սիրեկանները

31.03.2026
Եկեք պարզենք, թե կենդանակերպի որ նշաններն են ամենից հաճախ դառնում ամենախորհրդավոր ռոմանտիկ զուգընկերները և ինչու:

Բաժնի բոլոր նյութերը

ՄԵԿ ՏՈՂՈՎ
05-08-2026 10:49
Արիանա Գրանդեն հայտարարել է կարիերայի ընդմիջման մասին: People-ի տվյալներով՝ երգչուհին սեպտեմբերին իր Eternal Sunshine համաշխարհային շրջագայության ավարտից հետո կդադարի ելույթ ունենալ և ժամանակավորապես կհրաժարվի հրապարակային ելույթներից: Դրա պատճառը արտիստուհու շուրջ ստեղծված «անվերջ և մշտական հանրային ուշադրությունն» է, որը վերջերս սրվել է նրա ծայրահեղ քաշի կորստի մասին քննարկումների ֆոնին:
05-08-2026 10:46
Թոմ Հոլանդի մասնակցությամբ նոր սուպերհերոսական «Սարդ-մարդ. Նոր օր» ֆիլմը համաշխարհային և ներքին կինովարձույթի ռեկորդներ է սահմանում: Այ նդարձել է տարվա ամենամեծ բլոկբաստերներից մեկը: Variety-ի տվյալներով՝ միայն առաջին հանգստյան օրերին այն համաշխարհային վարձույթում հավաքել է 927 միլիոն դոլար: Ֆիլմը գերազանցել է բոլոր նախորդ մասերը և դարձել 2026 թվականի ամենաբարձր եկամուտ ունեցող ֆիլմը:
05-08-2026 10:38
2026-ի հունիսի սկզբին ամերիկյան մի փոքրիկ քաղաքում տեղի ունեցավ մի բան, որը ցնցեց ամբողջ աշխարհը։ Ոստիկանությունը հայտնաբերեց 16 երեխաների, որոնք փակված էին տեղի տան փոքրիկ սենյակում։ Ոստիկանության տվյալներով՝ 18 ամսականից մինչև 18 տարեկան երեխաները նման էին «վայրի կենդանիների»։ Նրանցից ոչ մեկը չէր կարողանում կարդալ կամ գրել, իսկ ոմանք նույնիսկ` խոսել։ Ավելին, նրանց այսպիսին դարձրել էր ոչ թե սարսափելի սերիական մոլագարը, այլ նրանց ծնողները։ Վերջիններս, ինչպես նաև նրանց տատիկը, ներկայումս կալանքի տակ են։ Եթե մեղավոր ճանաչվեն բոլոր մեղադրանքներով, ըստ The New York Post-ի, նրանք կարող են դատապարտվել մինչև 192 տարվա ազատազրկման։
05-08-2026 03:42
Դուա Լիպան և Քալում Թըրները որպես ամուսնական զույգ իրենց դեբյուտը կատարեցին կարմիր գորգի վրա։ Զույգը ներկա գտնվեց «Միայն մեկ գիշեր» ֆիլմի պրեմիերային, որտեղ Թըրները խաղում է գլխավոր դերը։ Ցուցադրությունը տեղի ունեցավ Նյու Յորքի SVA թատրոնում։ Սա ռեժիսոր Ուիլ Գլաքի վերջին ֆիլմն է, որը հայտնի է «Թեթև վարքով գերազանցիկը», «Փիթեր ճագարը» և «Ընկերներական սեքս» ֆիլմերով։
03-08-2026 02:14
Ամեն ամառ հիշվում է իր շքեղ, գրեթե թագավորական հարսանիքով: Այս տարի բարձրաշխարհիկ իրադարձությունների գագաթնակետը, հավանաբար, կլինի Կրիշտիանու Ռոնալդուի և Ջորջինա Ռոդրիգեսի հարսանիքը, որը, ըստ պորտուգալական լրատվամիջոցների, տեղի կունենա հաջորդ շաբաթավերջին: Զույգը, ըստ լուրերի, որոշել է ամուսնանալ Մադեյրա կղզում, որտեղ մեծացել է ֆուտբոլիստը: Արարողության հիմնական մասը տեղի կունենա Ֆունշալի տաճարում, որից հետո նորապսակները և հյուրերը կուղևորվեն տոնական խնջույքի՝ հինգաստղանի Savoy Palace հյուրանոցում:
LN-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԿԱՐԴԱԼ
LN -Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԴԻՏԵԼ
% ԶԵՂՉԵՐ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐՈՒՄ
ՈՒՐ ԳՆԱԼ ԵՐԵԿՈՅԱՆ
ՕԳՏԱԿԱՐ ՀՂՈՒՄՆԵՐ
ՆՈՐԸ ՁԵՐ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

Ամսվա աստղագուշակ․ օգոստոս 2026 թ․

01.08.2026
Օգոստոսը լի կլինի հրաշքներով լի։ Դուք հրաշալի հնարավորություն կունենաք հրաժեշտ տալու անցյալին և ապագայի ամուր հիմք դնելու համար։

LADYNEWS TV
Վիեննայում կայացած 70-րդ «Եվրատեսիլ 2026» երգի մրցույթում հաղթեց Բուլղարիան ներկայացնող Dara-ն։ Նա կատարեց «Bangaranga» երգը` վաստակելով 516 միավոր։
ՕՐՎԱ ԱՍՏՂԱԳՈՒՇԱԿ

Խոյ
21.03-20.04

Ցուլ
21.04-22.05

Երկվորյակ
23.05-22.06

Խեցգետին
23.06-23.07

Առյուծ
24.07-24.08

Կույս
25.08-23.09

Կշեռք
24.09-23.10

Կարիճ
24.10-22.11

Աղեղնավոր
23.11-22.12

Այծեղջուր
23.12-20.01

Ջրհոս
21.01-19.02

Ձուկ
20.02-20.03
ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ
03.08.2026
Դիտվել է 1737 անգամ
01.08.2026
Դիտվել է 1209 անգամ
30.07.2026
Դիտվել է 417 անգամ
31.07.2026
Դիտվել է 357 անգամ
05.08.2026
Դիտվել է 158 անգամ

© 2012, LADYNEWS.am
Մեջբերումներ անելիս հղումը (hyperlink) LADYNEWS.am-ին պարտադիր է: Կայքում արտահայտված կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն խմբագրության տեսակետի հետ: Գովազդների բովանդակության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում:

LADYNEWS.am-ի մասին
Հեռ.` +374060445674, +37455545535
Էլ-փոստ` [email protected]
Գովազդ կայքում: Հեռ.՝ +374060445674, +374 55545535
Էլ-փոստ՝ [email protected]

Webmaster