17.07.2026

Ամռանն արևային ակնոցները գործնականում պարտադիր են ամենօրյա կրելու համար, բայց դրանց հիմնական նպատակն աչքերն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից պաշտպանելն է: Շատերը կողմնորոշվում են ոսպնյակի գույնով, գնով կամ ապրանքանիշի ճանաչելիությամբ, բայց միայն այս գործոնները չեն երաշխավորում անվտանգությունը:

Սխալ ընտրված ակնոցները կարող են բաց թողնել վտանգավոր ճառագայթները և նույնիսկ ուժեղացնել դրանց ազդեցությունը: Եկեք դիտարկենք ամենատարածված սխալները և թե ինչին ուշադրություն դարձնել գնելիս:

Ինչպես է արևն ազդում աչքերի վրա

Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումն ունի կուտակային ազդեցություն: Երկարատև ազդեցության հետևանքները կարող են անմիջապես չհայտնվել, այլ տարիներ անց: Առանց պատշաճ պաշտպանության՝ մեծանում են հետևյալ ռիսկերը.

• Ֆոտոկերատիտ՝ եղջերաթաղանթի այրվածք, որն ուղեկցվում է ցավով, արցունքահոսությամբ և լուսավախությամբ։

• Եղջերաթաղանթի և շաղկապենի բորբոքում։

• Աչքի ցանցաթաղանթի բջիջների վնասվածք։

• Բշտիկի մթագնում և կատարակտի զարգացում։

• Աչքի եղջերաթաղանթի վրա շաղկապենի աճ (պտերիգիում)։

• Աչքի ցանցաթաղանթի այրվածք՝ ուժեղ արևի լույսից, հատկապես լեռներում և ջրի վրա։

• Խորոիդալ մելանոմա՝ չարորակ ուռուցքի տեսակ։

• Աչքերի շուրջ վաղ կնճիռներ՝ անընդհատ կկոցելու պատճառով։

Նույնիսկ ամպամած եղանակը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը անվտանգ չի դարձնում։ Ամպերը զգալի քանակությամբ ճառագայթում են փոխանցում։ Բացի այդ՝ ջուրը, ձյունը, ավազը և բաց գույնի ասֆալտը լրացուցիչ անդրադարձնում են արևի ճառագայթները՝ մեծացնելով աչքերի լարվածությունը։

Սխալ №1. Ակնոցներ գնել միայն մուգ ոսպնյակների համար

Ամենատարածված սխալներից մեկը այն կարծիքն է, որ որքան մուգ են ոսպնյակները, այնքան լավ է պաշտպանությունը: Մուգ գույնը կապ չունի դրանց ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները կասեցնելու ունակության հետ: Եթե ձեր ոսպնյակները չունեն հատուկ ուլտրամանուշակագույն ֆիլտր, դրանք կարող են ավելի վտանգավոր լինել, քան ակնոց չկրելը:

Պատճառը պարզ է։ Մթության մեջ բիբը լայնանում է՝ ավելի շատ լույս ներս թողնելու համար։ Մուգ լինզաները հենց այս վիճակն են ստեղծում։ Եթե ուլտրամանուշակագույն լույսն անարգել անցնում է նյութի միջով, աչք է մտնում ավելի շատ վնասակար ճառագայթում, քան առանց ակնոցի, երբ պայծառ լույսը բիբի նեղացում է առաջացնում։

Սխալ №2. Պիտակին ուշադրություն չդարձնելը

Գնելուց առաջ առաջին բանը, որ պետք է ստուգել, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանության մասին տեղեկատվությունն է: UV400-ը համարվում է ամենահուսալի պիտակը: Սա նշանակում է, որ ոսպնյակներն արգելափակում են մինչև 400 նանոմետր ալիքի երկարությամբ UVA և UVB ճառագայթների գրեթե ամբողջ սպեկտրը: UV380-ը նույնպես ընդունելի է, չնայած պաշտպանության մակարդակը մի փոքր ավելի ցածր է:

Լրացուցիչ որակի ապահովման մասին կարող է հուշել CE նշանը, որը ցույց է տալիս համապատասխանությունը եվրոպական պահանջներին, կամ ISO 12312-1-ի՝ արևային ակնոցների միջազգային ստանդարտին: Կարևոր է նշել, որ հավաստագրումը շատ երկրներում մնում է կամավոր: Դրանց բացակայությունը միշտ չէ, որ վկայում է վատ որակի մասին, բայց պաշտպանության վերաբերյալ որևէ տեղեկատվության բացակայությունը պետք է մտահոգությունների տեղիք տա:

Սխալ №3. Բևեռացման նպատակի չհասկանալը

Բևեռացված ոսպնյակները հաճախ ընկալվում են որպես բարձր որակի նշան, բայց բևեռացումը որևէ կապ չունի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանության հետ: Դրա նպատակն է նվազեցնել արևի լույսի ջրից, թաց ճանապարհներից, ձյունից, ապակուց կամ մեքենայից անդրադարձող արևի լույսի շողքը: Սա նվազեցնում է աչքերի լարվածությունը և բարելավում պատկերի կոնտրաստը:

Ակնոցները կարող են ապահովել գերազանց ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանություն՝ առանց բևեռացման: Հնարավոր է նաև հակառակը, երբ արտադրողը օգտագործել է բևեռացնող ֆիլտր, բայց ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից բավարար պաշտպանություն չի ապահովել:

Սխալ №4. Ակնոցների ընտրություն՝ առանց ոսպնյակի նյութը հաշվի առնելու

Ժամանակակից արևային ակնոցները հաճախ լինում են պոլիմերային ոսպնյակներով: Դրանք ավելի թեթև են, քան ապակին, ավելի դիմացկուն են հարվածներին և ավելի հարմարավետ են երկար ժամանակ կրելու համար: Այդուհանդերձ, շատերը կարծում են, որ ցանկացած պլաստիկ նյութ ավտոմատ կերպով պաշտպանում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից: Սա սխալ պատկերացում է: Անցյալում ոսպնյակները հաճախ պատրաստվում էին ապակուց, որը մասամբ ինքնուրույն արգելափակում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները: Ժամանակակից պոլիմերները չունեն այս հատկությունները: Պաշտպանությունն ապահովվում է միայն արտադրության ընթացքում ավելացվող հատուկ ֆիլտրով:

Սխալ №5. Շատ նեղ շրջանակներ գնելը

Նույնիսկ բարձրորակ ոսպնյակները լիովին չեն պաշտպանի ձեր աչքերը, եթե շրջանակները չափազանց փոքր են: Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներն աչքին միայն առջևից չեն հարվածում: Ճառագայթների զգալի մասն անդրադարձվում է ջրից, ավազից, ձյունից և այլ մակերեսներից՝ թափանցելով կողքերից, վերևից և ներքևից:

Ծովափնյա արձակուրդների, լեռներում զբոսանքների և արևի տակ երկարատև գտնվելու համար նախընտրելի են ավելի մեծ ոսպնյակներով և դեմքին հարմարավետորեն տեղավորվող շրջանակներով մոդելները: Կատարյալ տարբերակում ձեր աչքերը պետք է տեղակայված լինեն մոտավորապես ոսպնյակի կենտրոնում:

Սխալ №6. Արևային ակնոցներ գնել պատահական վայրերում

Լողափային տաղավարներից, շուկաներից կամ ստորգետնյա անցումներից էժան արևային ակնոցները հաճախ վաճառվում են առանց դրանց պաշտպանիչ հատկությունների մասին տեղեկատվության: Դրանք կարող են գրավիչ տեսք ունենալ, բայց նման պայմաններում անհնար է ստուգել ուլտրամանուշակագույն ֆիլտրի առկայությունը:

Լավագույն տարբերակն արևային ակնոցներ գնելն է օպտիկական խանութներից կամ մասնագիտացված խանութներից: Այնտեղ կարող եք ծանոթանալ մոդելի տեխնիկական բնութագրերին և, անհրաժեշտության դեպքում, փորձարկել ոսպնյակները հատուկ սարքի վրա, որը չափում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանվելու աստիճանը:

Ինչպես ստուգել ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանությունը

Ամենաճշգրիտ եղանակը օպտիկայի խանութում սպեկտրոմետր կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթաչափ օգտագործելն է: Փորձարկումը տևում է մի քանի վայրկյան և ցույց է տալիս ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման տոկոսը, որը ոսպնյակներն արգելափակում են:

Եթե տանը ունեք ուլտրամանուշակագույն լապտեր, կարող եք պարզ փորձ անցկացնել: Պարզապես լույսը ոսպնյակի միջով ուղղեք թղթադրամի կամ լուսարձակող տարրերով այլ առարկայի վրա: Եթե առկա է պաշտպանիչ ֆիլտր, լուսարձակող տարրերը զգալիորեն պակաս տեսանելի կլինեն կամ ընդհանրապես չեն երևա:

Թեստավորման համար հեռակառավարման վահանակ օգտագործելու տարածված խորհուրդը ոչ մի կապ չունի աչքերի պաշտպանության հետ: Հեռակառավարման վահանակն օգտագործում է ինֆրակարմիր լույս, այլ ոչ թե ուլտրամանուշակագույն, ուստի այս մեթոդը ոչինչ չի բացահայտում:

Արևային ակնոցների անվտանգությունը չի որոշվում ոսպնյակի գույնով, գնով կամ ապրանքանիշով: Շատ ավելի կարևոր են ուլտրամանուշակագույն ֆիլտրը, ստուգված պիտակավորումը, համապատասխան շրջանակի ձևը և բարձրորակ ոսպնյակները: Բևեռացումն արևային ակնոց կրելն ավելի հարմարավետ է դարձնում, բայց այն չի փոխարինում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանությանը: Գնելիս այս պարամետրերը հաշվի առնելով՝ ձեր աչքերը պաշտպանված կլինեն՝ անկախ նրանից, թե դուք զբոսնում եք քաղաքում, լողափում, լեռներում, թե մեքենա եք վարում:

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 611 անգամ

Читать на русском

06.08.2026
Որոշակի առօրյա սովորություններ կարող են չեզոքացնել կանոնավոր վարժությունների և կեցվածքին ուղղված մարզման օգուտները՝ ողնաշարի վրա ասիմետրիկ ծանրաբենվածությոններ դնելով: Ահա, թե ինչպես դա կանխել:

17.07.2026
Սխալ ընտրված ակնոցները կարող են բաց թողնել վտանգավոր ճառագայթները և նույնիսկ ուժեղացնել դրանց ազդեցությունը:

23.06.2026
Ամեն օր հազարավոր մարդիկ իրենց ակնաբույժներին պատմում են տեսողության արագ վատթարացման մասին:

28.05.2026
Շոգ եղանակին ալկոհոլը կարող է լինել չափազանց վտանգավոր համադրություն, որը կարող է հանգեցնել առողջության համար անբարենպաստ հետևանքների:

10.04.2026
Քնի հիգիենա. հանգստի 10 կանոն, որոնք կվերականգնեն ձեր հենսունակությունը:

04.03.2026
Բոլորս ասում ենք, որ առողջ ապրելակերպ ենք վարում։ Բայց արդյոք դա իսկապե՞ս այդպես է։