Рус. Հայ.
ՆՐԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

Ուխտավորի դաջվածքով կինը. 1915-ին Գալիլիա մայրիկը 7-ամյա աղջնակ էր

24.04.2013

Եղեռն վերապրած Քեսապցի Գալիլիա Մանճիկյանը՝ Գալիլ նանան, հոգին ավանդեց 104 տարեկանում: Իսկ 1915թ-ին նա ընդամենը 7 ամյա աղջնակ էր: Մինչև կյանքի վերջը նա սերունդներին պատմեց այդ օրերի անցուդարձի մասին:

Մուսա լեռան դիմաց, ծովային հարևանությամբ գտնվող Քեսապ հայաբնակ գավառը գաղթօջախ չէ: Ասում են այստեղ հայերն ապրում են Տիգրան Մեծի ժամանակներից : Հայոց մեծ եղեռնից շատ առաջ էլ այստեղ բնակվում էին հայեր: 1915թ-ին Կիլիկյան Հայաստանի այս հողակտորից էլ հայերը տարհանվում են:

600x580

1915թ-ին Քեսապից դուրս եկած 8000 հայերից փրկվել ու վերադարձել են մոտ 1500-2000-ը միայն: Տիկին Գալիլիա Մանճիկյան-Յարալյանը նրանցից մեկն էր:

Երբ մենք հանդիպեցինք նրան, արդեն 103 տարեկան էր: 104 տարեկանում նա ավանդեց հոգին, մինչ այդ ավանդելով սերունդներին 7-ամյա աղջնակի հիշողությունները եղեռնից:

Նա ծնվել է Գարատուրանում, (Քեսապ ավանի ծովափնյա գյուղ) 1908թ-ին, Մովսես և Եղիսաբեթ Յարալյանների ընտանիքում: 1915թ-ին, մյուսների հետ նրա ընտանիքն էլ բռնում է գաղթի ճանապարհը. hասնում են Համա, Հոմս, Դամասկոս, որտեղից քշվում են փոքր Սայիտ և շրջակա գյուղերում մուրացկանություն անելով ապրում են առաջին տարին, սակայն հայրը մահանում է: Մայրը՝ 4 դուստրերի և որդու հետ, չարչարվելով ու թափառելով, հասնում են Երուսաղեմ: Այստեղ 1918թ-ին նրանց ձեռքերի վրա ուխտավորի նշան են դնում, որպեսզի իբրև ուխտի գնացածներ կարողանան վերադառնալ: Եվ միայն 1920թ-ին, 5 տարի թափառական լինելուց հետո, վերադառնում են Դամասկոսով' Հալեպ, ապա Անտիոք և Հասնում են Քեսապ՝ Գարատուրան գյուղ, Յարալյան թաղ:

600x580

«Գյուղ չմնաց, որ մեզ չտարան, տեսակ-տեսակ գյուղեր: Մեր ընտանիքը բազմանդամ էր, մյուս մարդկանց հետ մեզ էլ տեղ տվեցին մի գյուղում, ողորմած հոգի հայրիկս այնտեղ մահացավ: Չորս քույր և մեկ եղբայր էինք, մայրիկս էլ էր մեզ հետ, հետո էլի գյուղերում շրջեցինք, մինչև հասանք Երուսաղեմ: Այստեղ մեզ հաց տվեցին, ուրախացանք: Ասացին, որ ձեռքիս վրա դաջվածք պիտի անեն, բացեցի ձեռքս, ասեղներով, ներկով դաջվածք արեցին: Հարցրեցին, թե որ տարեթիվն եմ ուզում դաջել, ասացի, որ իմ խելքի բանը չէ, որն ուզում եք: Ուխտավորի խաչանշանի կողքին դաջեցին՝ 1918թ.: Հետո գումար ունեցողները նավերով գնացին, մենք՝ մի քանի ընտանիքի հետ միասին, գյուղ առ գյուղ ընկած գնում էինք, տրակտորով հասանք Անտիոք: Այնտեղից ոտքով Քեսապ հասանք: Քեսապից իջանք Գարատուրան, տեսանք տները քարուքանդ էին եղած, մենք անոթի էինք, ծարավ, տանջահար»:-Պատմում էր Գալիլ նանան:

600x580

1927թ-ին նա ամուսնանում է Մինաս Մանճիկյանի հետ, ունենում յոթ զավակ: Նա իրեն երջանիկ է համարում, որ այդքանից հետո, իրենց ընտանիքը կարողացավ վերադառնալ հայրենիք, մինչդեռ Արևմտյան Հայաստանում, շատերն իրենց հարազատների հետ կորցրեցին հայրենի հողը և ովքեր փրկվեցին' ուրիշ երկրներում հաստատվեցին: Պատմում է, որ Արևմտյան Հայաստանի իրադարձությունների, կոտորածների մասին, Դեյր Զորի զոհերի և այլ շատ դաժան մանրամասների մասին իմացել է վերադառնալուց հետո: Գալիլ նանան կատակով ասում էր, որ ինքը «երջանիկների» խմբում էր, եթե կարելի էր այդպես ասել, նրանց աչքի առաջ մարդ չեն սպանել, չարչարանքներից էին մարդիկ մահանում: Իսկ Դեյր Զորի խմբից այդպես էլ լուրեր չեղան:

1915թ-ի դեպքերը Գալիլ նանայի հիշողությունից չջնջվեցին ճիշտ այնպես, ինչպես իր դաստակից չջնջվեց փրկարար դաջվածքը: Նրա սրտում ու դաստակի դաջվածքում ամփոփված հիշողություններն ու հույզերն էլ նա ավանդեց սերունդներին:

Հ.Գ. Այս պատմության մասին տեսանութը տես այստեղ:

Նանե Բագրատունի

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 8886 անգամ

ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ

Ձեր անունը: *
Ձեր էլ. հասցեն: *
Մեկնաբանությունը: *

Դիանան և Դոդին. արքայադստեր վերջին սիրավեպի անհայտ մանրամասները

23.09.2026
1997 թվականի ամռանը տեղի ունեցած իրադարձությունների ականատեսները պատմում են Ուելսի արքայադստեր անսպասելի քաջության մասին, որն իր վրա էր վերցրել գայթակղողի դերը։

Նրան համարում են աշխարհի ամենագեղեցիկ կինը․ Էլլա Ռուբին

21.08.2026
Երիտասարդ դերասանուհուն համեմատում են Էն Հեթուեյի, Ջուլիա Ռոբերտսի, Վայնոնա Ռայդերի և 90-ականների և 2000-ականների այլ խորհրդանիշների հետ։

Կարինա Շուլյակ. ո՞վ էր Էպշտեյնի վերջին ընկերուհին, որին նա կտակեց իր կարողությունը

30.07.2026
Հնարավոր է՝ հենց այս դիրքորոշումն էր, որ թույլ տվեց Կարինային այդքան մեծ վստահություն ձեռք բերել միլիարդատիրոջ մոտ։

Առաջին հայուհին Վինձորների ընտանիքում. արքայադուստր Մարգարեթի թոռն ամուսնանում է

15.07.2026
Եղիսաբեթ II-ի զարմիկ Սամուել Չատտոն հայտարարել է իր նշանադրության մասին հայկական ծագում ունեցող նկարչուհու հետ։

Շարլիզ Թերոնի գեղեցիկ ոտքերի գաղտնիքը. հիշեք այս երեք հիմնական վարժությունները

09.07.2026
Դերասանուհին հպարտանում է ոչ միայն հաջողակ կարիերայով, այլև գերազանց ֆիզիկական պատրաստվածությամբ։

Տարվա ամենահեքիաթային հարսանիքը. 1000 տարվա ընթացքում առաջին անգամ բացվեց Մոն Սեն Միշելը

11.06.2026
Նորմանդիայում գտնվող ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Մոն Սեն-Միշելում գրեթե 1000 տարի խստիվ արգելված էր ցանկացած մասնավոր միջոցառում անցկացնելը:

Բաժնի բոլոր նյութերը

ՄԵԿ ՏՈՂՈՎ
12-10-2026 10:09
Zara-ի և Ջոն Գալիանոյի համատեղ հավաքածուն իսկական սենսացիա է առաջացրել. արդեն երկրորդ շաբաթն է, ինչ այն անընդհատ քննարկման առարկա է սոցիալական ցանցերում։ Ոմանք գովաբանում են այն և փորձում ձեռք բերել ամենապահանջված իրերը, որոնք արագորեն անհետանում են կայքից, մինչդեռ մյուսները քննադատում են։ Եվ խնդիրը միայն գինը չէ, որը զգալիորեն գերազանցում է Zara-ի ստանդարտ գները, կամ ոճերը։ Շատ օգտատերեր նշել են, որ համագործակցության արդյունքում ստացված իրերի որակը միշտ չէ, որ համապատասխանում է սպասումներին։
12-10-2026 09:45
Գիտնականները դաջվածքների համար թանաք են ստեղծել, որը կարելի է «միացնել» և «անջատել» լույսի օգնությամբ։ Կոլորադոյի համալսարանի Բոուլդերի մասնաճյուղի հետազոտողների մշակած PhotoTat տեխնոլոգիան թույլ է տալիս փոխել պատկերի գույնը կամ այն դարձնել գրեթե անտեսանելի։ Աշխատությունը հրապարակվել է Matter & Light ամսագրում։ Ապագայում այն կարող է օգտակար լինել ոչ միայն դաջվածքների սիրահարներին, այլև այն պացիենտներին, որոնց մաշկի վրա բժշկական նշումներ են անհրաժեշտ։
12-10-2026 09:13
Սիդնի Սուինիին իր կարիերայի սկզբից համեմատել են Հոլիվուդյան դիվաների հետ։ Նրան հաճախ անվանում են «21-րդ դարի Մերիլին Մոնրո»։ Այժմ այս համեմատությունը կարող է մի փոքր ավելի արդարացված լինել. հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դերասանուհիներն իրականում հեռավոր ազգականներ են։ Ուսումնասիրությունն անցկացրել է ամերիկյան MyHeritage ընկերությունը։ Նրանք ուսումնասիրել են երկու հայտնիների տոհմածառերը և պարզել, որ ունեն ընդհանուր նախնիներ։ Մերիլինի և Սիդնիի հայրերը Մասաչուսեթսի առաջին բնակիչներից մեկի՝ Էզրա Փերիի սերունդներն են, ով ապրել է 17-րդ դարում։ Սա նշանակում է, որ դերասանուհիները իններորդ մակարդակի զարմիկներ են։
12-10-2026 05:55
ԱՄՆ Թենեսի նահանգում մահաբեր ներարկմամբ ձախողված մահապատիժ վերապրած 50-ամյա Քրիստա Փայքը դուրս է գրվել հիվանդանոցից և վերադարձվել բանտ։ Այդ մասին շաբաթ օրը՝ հոկտեմբերի 10-ին, հայտնել են նրա փաստաբանները, տեղեկացնում է CBS News-ը։ Փայքին կրկին տեղափոխել են Նեշվիլի Դեբորա Ք. Ջոնսոնի անվան վերականգնողական կենտրոն, որտեղ նա պահվել է ավելի քան 30 տարի։ Պաշտպանների վկայությամբ, դատապարտյալը շարունակում է բժշկական օգնություն ստանալ բանտում, իսկ փաստաբանները հետևում են նրա վերականգնմանը։
12-10-2026 02:59
Արքայազն Հարրին հայտարարել է, որ իր և Մեգանի՝ Մեծ Բրիտանիայից 2020 թվականին մեկնելը իրեն հսկայական սթրեսի մեջ է գցել։ Նա հրապարակավ նկարագրել է, թե ինչպես է «ընկել դեպրեսիայի մեջ» և «ադրենալինի աղետ» զգացել, երբ ինքն ու իր ընտանիքը ժամանել են Կանադա։
LN-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԿԱՐԴԱԼ
LN -Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԴԻՏԵԼ
% ԶԵՂՉԵՐ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐՈՒՄ
ՈՒՐ ԳՆԱԼ ԵՐԵԿՈՅԱՆ
ՕԳՏԱԿԱՐ ՀՂՈՒՄՆԵՐ
ՆՈՐԸ ՁԵՐ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

Ամսվա աստղագուշակ․ հոկտեմբեր 2026 թ․

01.10.2026
Սեպտեմբերը բոլոր կենդանակերպի նշաններին թույլ տվեց մի փոքր հանգստանալ, բայց հիմա ժամանակն է պատրաստվել մարտահրավերներին: Վեներան հոկտեմբերի 3-ին կսկսի հետադարձ շարժվել, իսկ Մերկուրին նրան կհետևի 24-ին: Այսպիսով, ամիսը խոստանում է հետաքրքիր լինել:

LADYNEWS TV
Վիեննայում կայացած 70-րդ «Եվրատեսիլ 2026» երգի մրցույթում հաղթեց Բուլղարիան ներկայացնող Dara-ն։ Նա կատարեց «Bangaranga» երգը` վաստակելով 516 միավոր։
ՕՐՎԱ ԱՍՏՂԱԳՈՒՇԱԿ

Խոյ
21.03-20.04

Ցուլ
21.04-22.05

Երկվորյակ
23.05-22.06

Խեցգետին
23.06-23.07

Առյուծ
24.07-24.08

Կույս
25.08-23.09

Կշեռք
24.09-23.10

Կարիճ
24.10-22.11

Աղեղնավոր
23.11-22.12

Այծեղջուր
23.12-20.01

Ջրհոս
21.01-19.02

Ձուկ
20.02-20.03
ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ
12.10.2026
Դիտվել է 604 անգամ

© 2012, LADYNEWS.am
Մեջբերումներ անելիս հղումը (hyperlink) LADYNEWS.am-ին պարտադիր է: Կայքում արտահայտված կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն խմբագրության տեսակետի հետ: Գովազդների բովանդակության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում:

LADYNEWS.am-ի մասին
Հեռ.` +374060445674, +37455545535
Էլ-փոստ` [email protected]
Գովազդ կայքում: Հեռ.՝ +374060445674, +374 55545535
Էլ-փոստ՝ [email protected]

Webmaster