12.12.2025

1977 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) փորձագետների հանդիպման ժամանակ ընդունվեց հետևյալ սահմանումը. սեռական առողջությունը մարդու կյանքի սոմատիկ, հուզական, մտավոր և սոցիալական ասպեկտների ամբողջություն է, որը դրականորեն հարստացնում է անհատականությունը, բարձրացնում մարդու հաղորդակցման հմտությունները և սիրելու կարողությունը։

«Սեռական առողջություն» հասկացությունը ներառում է՝

• սոցիալական և անձնական էթիկայի նորմերին համապատասխան սեռական ու վերարտադրողական վարքից հաճույք ստանալու և այն վերահսկելու ունակություն,

• ազատություն վախից, ամոթի և մեղքի զգացումից, կեղծ գաղափարներից և այլ հոգեբանական գործոններից, որոնք ճնշում են սեռական ազդակները ու խաթարում ինտիմ հարաբերությունները,

• սեռական և վերարտադրողական գործառույթների կատարմանը խանգարող օրգանական խանգարումների, հիվանդությունների և թերությունների բացակայություն։

Մարդու սեքսուսլությունը ծառայում է երեք հիմնական գործառույթի․

• պրոկրեատիվ (վերարտադրողական կամ սերունդ տալու գործառույթ),

• հանգստի (վերականգնողական, հեդոնիկ),

• հաղորդակցական (իմաստալից հաղորդակցության և սոցիալական գործունեության կարևոր բաղադրիչ):

Ժամանակակից աշխարհում սեքսուալությունը ենթարկվել է էական փոփոխությունների. հոգեբանական և սոցիալ-մշակութային գործոնների աճող դերի պատճառով սեռական գործունեության այնպիսի դրդապատճառը, ինչպիսին վերարտադրությունն է, մղվել է երկրորդ պլան՝ զիջելով սեռական բավարարվածության, հանգստի և հաղորդակցության անհրաժեշտությանը։

Ներկայումս, զարգացած երկրների մեծ մասում կյանքի տևողության աճի միտումով պայմանավորված, տարեցների սեռական ակտիվության հարցը դառնում է հրատապ խնդիր: Կա միֆ, որ սեռական ակտիվությունը տարիքի հետ անպայմանորեն նվազում է: Պարզվում է, որ այս պնդումը բավարար ապացույցներով չի հիմնավորված, ուստի տարեց մարդիկ անհանգստանալու կարիք չունեն:

Ինչպես ասում է հայտնի կինոհերոսներից մեկը՝ քառասուն տարեկանում կյանքը նոր է սկսվում։ Եվ սեռական կյանքը, անշուշտ, չի ավարտվում թոշակի անցնելով։ Այնուամենայնիվ, տարիքային փոփոխություններ տեղի են ունենում․ պարզապես պետք է տեղյակ լինել դրանց մասին՝ ավելի լավ հարմարվելու համար։ Ֆիզիկապես առողջ տղամարդկանց մոտ սեռական ակտիվության փոփոխությունները տեղի են ունենում դանդաղ, սովորաբար սկսվում են 55-60 տարեկանից հետո։ Կանանց մոտ դրանք արագ են տեղի ունենում դաշտանադադարի սկսվելուն պես, սովորաբար 50-ից 52 տարեկան հասակում։

Ժամանակակից սեքսապաթոլոգների համար ծերությունը չի նշանակում ցանկության անկում և սեռական ակտիվության ավարտ: Այս ոլորտի մասնագետները պնդում են, որ սա միշտ կախված է յուրաքանչյուր մարդու կյանքի անհատական առանձնահատկություններից և հանգամանքներից: Առաջին հերթին, սեռական հարաբերության որակը կախված է սեռական զուգընկերոջ առկայությունից: Ավելին, ֆիզիկական առողջությունը, նախորդ սեռական հարաբերությունների հաճախականությունն ու որակը, ինչպես նաև սեռական գրագիտությունը կարևոր են տարեց անհատների լիարժեք սեռական կյանքի համար:

Իրականում այս տարիքում ի՞նչը կարող է ազդել սեքսուալության վրա: Կան բազմաթիվ պատճառներ: Օրինակ՝ տարբեր բժշկական վիճակների համար նշանակված դեղամիջոցների ընդունումը (հակահիպերտոնիկ դեղամիջոցներ, հանգստացնող միջոցներ, հակադեպրեսանտներ և այլն): Քրոնիկ հիվանդությունները նույնպես ազդեցություն ունեն՝ կամ ուղղակիորեն խաթարելով օրգանիզմի հորմոնալ հավասարակշռությունը, կամ նվազեցնելով սեռական հակվածությունը՝ պայմանավորված ֆիզիկական հիվանդություններով կամ հիվանդության պատճառով առաջացած հոգեբանական ու սոցիալական խնդիրներով (ճարպակալում, շաքարախտ և այլն): Կանայք դաշտանադադարի ընթացքում հաճախ ունենում են հեշտոցի չորություն և առաձգականության նվազում, հեշտոցի արտանկում, միզարձակման անզսպություն:

Տարեց մեծահասակների մոտ սեռական հարաբերությունների հաճախականությունը նվազում է, բայց այս բոլոր փոփոխությունները լիովին նորմալ են։ Պետք է ընդունել և հարմարեվել դրանց, ձեր և ձեր զուգընկերոջ կարիքներին՝ առաջնորդվելով փոխադարձ սիրով և հարգանքով։ Այնուամենայնիվ, մեծահասակների ոչ ոք խորհուրդ չի տալիս ձեռնպահ մնալ սեռական հարաբերություններից. ընդհակառակը, խրախուսվում է կանոնավոր ինտիմ մտերմությունը՝ առանց զգալի ընդմիջումների։ Դադարից հետո կարող է դժվար լինել վերադառնալ նախկին մակարդակին։

Ներկայումս սեռական դիսֆունկցիաների մեծ մասի համար արդյունավետ բուժումներ կան: Ո՛չ հիվանդները, ո՛չ էլ բժիշկները չպետք է անտեսեն այդ խանգարումները՝ դրանք վերագրելով տարիքին: Ցանկացած սեռական խնդիր պահանջում է մանրակրկիտ գնահատում և համապատասխան բուժում:

Մեծահասակ տարիքում բազմաթիվ հիվանդություններից, այդ թվում՝ սեռական դիսֆունկցիայից խուսափելու համար, յուրաքանչյուր կին դեռևս 35 տարեկանից իր բժշկի հետ պետք է սկսի մշակել անհատականացված կանանց առողջության ծրագիր։ Այնուհետև նա պետք է խստորեն հետևի դրան և անհրաժեշտության դեպքում ճշգրտի այն։ Կնոջ կյանքի տարբեր փուլերում կան հատուկ բնութագրեր, որոնք պահանջում են մահրակրկիտ ուշադրություն։ Հետևաբար, ամեն ինչ սկսվում է կնոջ ներկայիս առողջական վիճակի գնահատմամբ՝ ապագային նախապատրաստվելու համար։

Հետազոտությունից հետո հնարավոր է չորս տարբերակ.

• առաջին՝ լիարժեք առողջություն,

• երկրորդ՝ առողջություն, բայց ծանրաբեռնված մի շարք հիվանդությունների զարգացմանը նպաստող ռիսկի գործոններով,

• երրորդ՝ արտաքինից առողջ կնոջ մոտ առկա թաքնված հիվանդություններ,

• չորրորդ՝ հիվանդության կամ հիվանդությունների ակնհայտ առկայություն։

Ի՞նչ հետազոտություններ են անհրաժեշտ կանանց 35 տարեկանից հետո

Գինեկոլոգիական հետազոտություններ.

• հեշտոցային հեղուկի վերլուծություն (թույլ է տալիս որոշել հեշտոցային միկրոֆլորայի վիճակը, բորբոքման առկայությունը և pH-ը),

• պապանիկոլաուի թեստ (ցիտոլոգիական հետազոտություն, որն օգնում է հայտնաբերել արգանդի վզիկի ուռուցքի նախաքաղցկեղային կամ քաղցկեղային բջիջները),

• կոնքի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն (արգանդի և հավելումների վիճակը, այսինքն՝ արգանդի միոմաների առկայությունը, արգանդի խոռոչի պաթոլոգիաները, ձվարանների կիստաների և ուռուցքների առկայությունը և այլն)

• կրծքագեղձերի հետազոտություն, որը ներառում է մամոգրաֆիա, կրծքավանդակի ռենտգեն, սրտաբանի հետազոտություն և ԷՍԳ (էլեկտրասրտագրություն): Ճարպակալման, բարձր արյան ճնշման և սրտի արագության հակված կանայք նաև պետք է խորհրդակցեն սրտաբանի հետ՝ սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը որոշելու համար:

• բազմաթիվ հիվանդություններ բացառելու կամ ախտորոշելու համար անհրաժեշտ է արյան կլինիկական հետազոտություն (հեմոգլոբին, էրիթրոցիտներ, լեյկոցիտներ, հեմոստազային համակարգ):

Արյան կենսաքիմիական անալիզ.

• արյան մեջ շաքարի մակարդակ (շաքարային դիաբետը կամ դրա նկատմամբ նախատրամադրվածությունը բացառելու համար),

• արյան ընդհանուր սպիտակուց (բնութագրում է սպիտակուցային նյութափոխանակությունը օրգանիզմում).

• բիլիրուբին, AST, ALT (բնութագրում են լյարդի ֆունկցիան),

• խոլեստերին, լիպիդային պրոֆիլ (աթերոսկլերոզի նախատրամադրվածություն),

• կրեատինին, միզանյութ (բնութագրում են երիկամների ֆունկցիան)։

Ինչպես նաև՝ մեզի ընդհանուր անալիզ (միզուղիների հիվանդությունների առկայություն), վահանաձև գեղձի ուլտրաձայնային հետազոտություն (ուռուցքների առկայություն և այլն):

Հորմոնալ հետազոտություններ.

• TSH, T4 (բնութագրում են վահանաձև գեղձի ֆունկցիան),

• FSH, LH, պրոլակտին, էստրադիոլ, տեստոստերոն (այս ցուցանիշները բնութագրում են ձվարանների և հիպոֆիզի ֆունկցիան և օգնում են ժամանակին որոշել և անհատականացված հորմոնալ թերապիայի հարցը):

Հետազոտության արդյունքների հիման վրա մշակվում է անհատականացված ախտորոշիչ և բուժման պլան հետագա տարիների համար:

Աղբյուր՝ LADYNEWS.am

Դիտվել է 2491 անգամ

Читать на русском

07.08.2026
Ատամների հետ կապված խնդիրները միշտ չէ, որ պայմանավորված են վատ ատամնաբուժական խնամքով։ Երբեմն շատ ավելի կարևոր է ամենօրյա սննդակարգը, որը շատերը պարզապես անտեսում են։

17.07.2026
Սխալ ընտրված ակնոցները կարող են բաց թողնել վտանգավոր ճառագայթները և նույնիսկ ուժեղացնել դրանց ազդեցությունը:

23.06.2026
Ամեն օր հազարավոր մարդիկ իրենց ակնաբույժներին պատմում են տեսողության արագ վատթարացման մասին:

28.05.2026
Շոգ եղանակին ալկոհոլը կարող է լինել չափազանց վտանգավոր համադրություն, որը կարող է հանգեցնել առողջության համար անբարենպաստ հետևանքների:

10.04.2026
Քնի հիգիենա. հանգստի 10 կանոն, որոնք կվերականգնեն ձեր հենսունակությունը:

04.03.2026
Բոլորս ասում ենք, որ առողջ ապրելակերպ ենք վարում։ Բայց արդյոք դա իսկապե՞ս այդպես է։