Рус. Հայ.
ՀՈԳԵԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Անընդհատ քննադատու՞մ եք ինքներդ ձեզ: Հոգեբանները բացատրել են, թե ինչու է դա վտանգավոր

11.10.2023

Որտեղի՞ց է գալիս այս ներքին քննադատը, որը երբեք չի հոգնում կրկնել այն, ինչը մենք չենք ավարտել, որտեղ ենք սխալներ թույլ տվել և ինչ արդյունքների դեռ չենք հասել: Ահա թե այս դրսևորումն ինչպես են բացատրում հոգեբանները։

Ինչո՞ւ ենք մենք ինքներս մեզ արժեզրկում

Ինքնընկալման հիմնական գործոնն այն միջավայրն է, որում մենք հայտնվել ենք՝ ծնողները և մեզ շրջապատող մարդիկ: Այստեղից է, որ մենք պատկերացում ենք կազմում մեր մասին։ Եվ երբեմն դա լիովին սխալ է:

Օրինակ՝ վերադառնանք դպրոցական տարիներ։ Պատկերացնենք, որ աշակերտն իր օրագրում երկու գնահատական է բերել՝ գերազանց և բավարար։ Ծնողները, ամենայն հավանականությամբ, նույնիսկ ուշադրություն չեն դարձնի գերազանց գնահատականին, բայց վատը կնկատեն։ Վատագույն դեպքում երեխային կսաստեն, լավագույն դեպքում՝ միասին ուղիներ կփնտրեն իրավիճակը շտկելու համար։

Երեխան, ենթագիտակցական մակարդակում, այս կանոններն ընկալում է որպես միակ ճիշտ որոշում։ Ավելին, ավագ սերնդի ներգրավվածությունը ամենակարեւորն է, որ ունենք մինչեւ 7-11 տարեկանը։ Եվ եթե մեծահասակները նախատելիս, քննադատելիս և պատժելիս ավելի շատ էմոցիաներ են ցուցաբերել, ապա հենց սա է դառնում գոյատևման հիմնական ռազմավարությունը: Մենք այն հասցնում ենք մինչև հասուն տարիք. մեր ծնողներն արդեն առանձին են ապրում և այլ կերպ են շփվում մեզ հետ, բայց ներսում քննադատը շարունակում է խոսել։

Կարո՞ղ է ինքնաքննադատությունը դրական ազդեցություն ունենալ

Մյուս կողմից, կան բազմաթիվ հաջողակ մարդկանց օրինակներ, ովքեր ինքնաքննադատության շնորհիվ էլ ավելի լավն են դարձել։ Նրանք չեն կարող կանգ առնել ձեռքներումների վրա՝ շունչ քաշելու և իրենց գովաբանելու համար, այլ անընդհատ ավելի ու ավելի հեռուն են գնում։ Դրանից էլ գալիս է հաջողությունը, համբավը և ճանաչվածությունը:

Սակայն, եթե խոսենք այս մարդկանց հետ, դժվար թե նկատենք, որ նրանք երջանիկ են։ Ի վերջո, յուրաքանչյուրի ներսում կա «բավարար չէ, ավելին է պետք» զգացումը, և դրա հետ մեկտեղ՝ սեփական անձի ոչ համարժեք ընկալումն ու կատարված աշխատանքի արդյունքը վայելելու անկարողությունը: Շատերը կարծում են, որ ավելիին հասնելով՝ կանգ կառնեն և կգոհանան իրենցով։ Ցավոք՝ ոչ։

Ինչ անել?

600x400

Հոգեբաններն առաջարկում են ինքնօգնության երեք ռազմավարություն։

Առաջին քայլն այն է, որ սկսեք նկատել ձեր ներքին քննադատին: Շատերը, արժեզրկելով իրենց ձեռքբերումները, դրանք չեն էլ նկատում։ Իսկ ոմանք նույնիսկ կարծում են, որ դա լավ արդյունքների հասնելու միակ ճանապարհն է։ Ընդ որում, ինքնաքննադատությունը կարող է արդյունավետ լինել միայն մինչև 25 տարեկանը, քանի դեռ մեր հոգեկանը ձևավորման փուլում է։ Հետո դա ավելի շատ խանգարում է, քան օգնում:

Երկրորդ քայլը ձեր մտքերի հետ աշխատելն է: Դա անելու համար արժե հասկանալ, որ քննադատը քո մի մասն է միայն, այլ ոչ թե ամբողջը։ Սովորեք ճանաչել իրականությունը և ձեր քննադատական մասին դիմակայել փաստերով, այլ ոչ թե ձեր մասին երևակայություններով:

Օրինակ՝ ձեր ներքին քննադատն ասում է. «Ուրիշներն այնքան բան են անում, իսկ դու պառկել ու ոչնչի չես հասնի»։ Վիճել այս փաստի հետ՝ նշանակում է կոնֆլիկտի մեջ մտնել ինքդ ձեզ հետ։ Սա չարժե անել։ Ավելի լավ է նախ ընդունել փաստը, ապա դրա վրա մանրամասներ ավելացնել։

Ահա կատարյալ պատասխանը. «Ուրիշներն այնքան շատ բան են անում, իսկ ես պարկած եմ: Այո, հիմա այդպես է։ Բայց միայն այն պատճառով, որ վերջին մեկուկես շաբաթում ես մեծ ծանրաբեռնվածություն եմ ունեցել։ Այսօր ես վերականգնվում եմ, իսկ վաղը կսկսեմ նոր ձեռնարկումներ, իմ ժամանակացույցն արդեն կազմված է»։

Երրորդ քայլը ձեր դրական կողմերը նկատելն է։ Մտածեք, թե ինչ հատկություններ են օգնում ձեր «ես»-ի կայացմանը, աճել և զարգանալ: Փորձեք կենտրոնանալ դրանց վրա և նկատել ավելի շատ դրական կողմեր։

Ի դեպ, կան մի շարք հետազոտություններ, որոնք ցույց են տալիս, որ խրախուսման արդյունավետությունը շատ անգամ ավելի բարձր է, քան քննադատությունն ու պատժելը։ Այսինքն, եթե դուք չեք գովում ձեզ ձեր ձեռքբերումների համար, ապա ձեր մոտիվացիան ամեն անգամ կընկնի, և ձեր անհանգստությունը կաճի:

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 5432 անգամ

Читать на русском

ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ

Ձեր անունը: *
Ձեր էլ. հասցեն: *
Մեկնաբանությունը: *

Վտանգավոր գրավչություն. կենդանակեպի 5 ամենախորհրդավոր սիրեկանները

31.03.2026
Եկեք պարզենք, թե կենդանակերպի որ նշաններն են ամենից հաճախ դառնում ամենախորհրդավոր ռոմանտիկ զուգընկերները և ինչու:

Կին–հրավառություն. ինչու է այս տեսակը գրավում ուժեղ սեռի ներկայացուցիչներին

27.02.2026
Կին չէ, այլ մի կրակ։ Երբ տղամարդն այսպես է արտահայտվում նոր ծանոթուհու, մշտական զուգընկերուհու կամ իր կնոջ մասին, դա միշտ ընկալվում է որպես բարձրագույն կարգի հաճոյախոսություն։

Ցավոտ հարց. 3 կարևոր փաստ դավաճանության մասին

06.02.2026
Ինչո՞ւ ենք մենք դավաճանում, և ինչո՞ւ են դավաճանում մեզ։ Եվ ամենակարևորը՝ որքա՞ն է հավանականությունը, որ դա տեղի ունենա ձեր հարաբերություններում։

25 արտահայտություն, որոնք պետք է կարդա յուրաքանչյուր կին

07.01.2026
Տեղին է ծանոթանալ հանրահայտ գործիչների՝ կանանց բնութագրող հիշարժան արտահայտություններին։

Ինչպես ճանաչել խելացի մարդուն. 6 նշան

09.12.2025
Այս նուրբ բացահայտիչների օգնությամբ դուք կարող եք «ճանաչել» մտավոր բարձր կարողություններով մարդուն՝ առանց նրա դիպլոմին նայելու։

Վտանգավոր կապեր. կենդանակերպի նշաններ, որոնք հակված են սիրահարվել իրենց զուգընկերոջ ընկերներին

19.11.2025
Հաճախ, մեկ ուրիշի սիրահարվելը սկսվում է, երբ ուշադրության, նորույթի կամ մտերմության պակաս կա։ Իսկ այս նշանների մոտ դա բավականին հաճախ է պատահում։

Բաժնի բոլոր նյութերը

ՄԵԿ ՏՈՂՈՎ
03-04-2026 10:04
Բժիշկների պնդմամբ՝ պելմենին և խինկալին հատկապես արգելված են սուր պանկրեատիտ կամ այս հիվանդության քրոնիկ ձևի սրացում ունեցող մարդկանց համար։ Ճարպոտ մսի և խիտ խմորի համադրությունը պահանջում է ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտների ակտիվ արտազատում։ Եթե ենթաստամոքսային գեղձը բորբոքված է, դա կարող է առաջացնել ուժեղ ցավ, սրտխառնոց և զգալի փքվածություն։ Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոց ունեցող մարդկանց խորհուրդ է տրվում խուսափել պելմենիից, հատկապես սրացման փուլում: 
03-04-2026 09:08
Ալեքսանդրա Գրիգորյանն ու Վարազդատ Լալայանն առաջադրված են Ծանրամարտի եվրոպական ֆեդերացիայի 2025-ի լավագույն մարզիկների անվանակարգերում․ այս մասին հայտնում է Հայաստանի Ծանրամարտի ֆեդերացիան։
02-04-2026 09:11
Մարդիկ, որոնք ավելի միապաղաղ են սնվում և հավատարիմ մնում կայուն կալորիականությանը, ավելի արդյունավետորեն են քաշգցում, քան նրանք, ովքեր մշտապես փոխում են իրենց օրաբաժինը։ Նման եզրակացության է հանգել գիտնականների միջազգային թիմը։ 
02-04-2026 09:04
Դեռահասը խորհուրդ է հարցրել ChatGPT-ից ինքնասպանության մասին, իսկ հաջորդ օրն ինքնասպան է եղել, հայտնում է Daily Mail-ը։ 16-ամյա Լուկա Ուոքերը գնացքի գծերի վրա մահից մի քանի ժամ առաջ արհեստական բանականության չաթ-բոտին հարցրել է ինքնասպանության մասին։ Լուկան, որը վերջերս էր ավարտել հեղինակավոր մասնավոր դպրոցը և նկարագրվում էր որպես «նուրբ և բարի», կարողացել է հեշտությամբ «շրջանցել» ChatGPT-ի անվտանգության արձանագրությունները՝ պնդելով, որ ինքնասպանության մասին հարցնում է «հետազոտական» նպատակներով։
02-04-2026 08:22
Աննդաբանները նշել են անփոխարինելի սննդարար նյութերի մասին, որոնք պարունակվում են ձվերում: Ձվի սպիտակուցը պարունակում է բոլոր 9 անհրաժեշտ ամինաթթուները, որոնք օրգանիզմը չի կարող ինքնուրույն արտադրել, բայց որոնք անհրաժեշտ են բջիջների կառուցման և նորացման համար։ Ձվերը պարունակում են նաև բազմաթիվ վիտամիններ. վիտամին A, որը կարևոր է մաշկի և տեսողության համար, վիտամին B, որը կարևոր է նյարդային համակարգի համար, վիտամին E, որը պաշտպանում է բջիջները ազատ ռադիկալների վնասումից, և վիտամին D, որը կարևոր է իմունային համակարգի համար։
LN-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԿԱՐԴԱԼ
LN -Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԴԻՏԵԼ
% ԶԵՂՉԵՐ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐՈՒՄ
ՈՒՐ ԳՆԱԼ ԵՐԵԿՈՅԱՆ
ՕԳՏԱԿԱՐ ՀՂՈՒՄՆԵՐ
ՆՈՐԸ ՁԵՐ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

Ամսվա աստղագուշակ․ ապրիլ 2026 թ․

01.04.2026
Գարնան երկրորդ ամիսը շատ ավելի լավը կլինի, քան առաջինը՝ բոլոր առումներով, այդ թվում՝ կարիերայի և ֆինանսների։

LADYNEWS TV
Քեթի Փերրին թողարկել է նոր երգ և տեսահոլովակ՝ նվիրված Օռլանդո Բլումից ինը տարվա համատեղ կյանքից հետո իր վերջերս բաժանմանը: «Bandaids» վերնագրով երգում 41-ամյա երգչուհին պատմում է իրենց բաժանման պատճառների և սերը փրկելու իր փորձերի մասին:
ՕՐՎԱ ԱՍՏՂԱԳՈՒՇԱԿ

Խոյ
21.03-20.04

Ցուլ
21.04-22.05

Երկվորյակ
23.05-22.06

Խեցգետին
23.06-23.07

Առյուծ
24.07-24.08

Կույս
25.08-23.09

Կշեռք
24.09-23.10

Կարիճ
24.10-22.11

Աղեղնավոր
23.11-22.12

Այծեղջուր
23.12-20.01

Ջրհոս
21.01-19.02

Ձուկ
20.02-20.03
ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ
01.04.2026
Դիտվել է 1425 անգամ
30.03.2026
Դիտվել է 1178 անգամ
31.03.2026
Դիտվել է 391 անգամ
02.04.2026
Դիտվել է 171 անգամ
03.04.2026
Դիտվել է 104 անգամ

© 2012, LADYNEWS.am
Մեջբերումներ անելիս հղումը (hyperlink) LADYNEWS.am-ին պարտադիր է: Կայքում արտահայտված կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն խմբագրության տեսակետի հետ: Գովազդների բովանդակության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում:

LADYNEWS.am-ի մասին
Հեռ.` +374060445674, +37455545535
Էլ-փոստ` [email protected]
Գովազդ կայքում: Հեռ.՝ +374060445674, +374 55545535
Էլ-փոստ՝ [email protected]

Webmaster