Рус. Հայ.
ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչ սովորություններ են քայքայում հիշողությունը և ինչպես վերականգնել այն

15.01.2026

Լավ հիշողությունը միայն աշխատանքային առաջադրանքները կատարելու կամ քննությունները հաջողությամբ հանձնելու մասին չէ։ Այն նաև կյանքում կողմնորոշվելու, պատճառահետևանքային կապերը հասկանալու, դեմքերը, իրադարձություններն ու զգացմունքները հիշելու մասին է։

Շատերն են գանգատվում, որ իրենց հիշողությունը թուլանում է։ Եվ պարտադիր չէ, որ դա պայմանավորված լինի տարիքով, հնարավոր է նաև՝ պատճառը առօրյա սովորությունները լինեն։ Առաջարկում ենք ծանոթանալ դրանց և թե ինչ անել՝ հետևանքներից խուսափելու համար։

1. Քրոնիկ անբավարար քուն

Ուղեղը տեղեկատվությունը մշակում և համախմբում է խորը քնի փուլում: Քնի մշտական պակասի դեպքում հիշողության «արտահոսք» է տեղի ունենում. մոռացվում են անունները, մտքերը՝ կորչում, իսկ նոր բաները դժվար են հիշվում:

300x400

Հետազոտությունները հաստատում են, որ նույնիսկ մեկօրյա անքնությունը խաթարում է ճանաչողական գործառույթը:

Ինչ անել 

Պահպանեք ռեժիմ, պառկեք քնելու և արթնացեք միևնույն ժամին: Քնելուց մեկ ժամ առաջ անջատեք բոլոր սարքերը:

Ստեղծեք քնելու ծես. դա ձեր ուղեղին կօգնի պատրաստվել վերականգնմանը:

2. Սթրես

300x400

Կորտիզոլի ավելցուկը խաթարում է ուղեղի նեյրոնների միջև կապերը, հատկապես հիպոկամպում, որը պատասխանատու է հիշողության համար։

Քրոնիկ սթրեսը «այրում է» ուղեղը՝ այն ձեզ շեղում է, մոռացության տալիս պարզ բաներ և կորցնում կենտրոնացումը։

Ինչ անել

Հանգիստը թուլություն չէ, այլ անհրաժեշտություն։ Մեդիտացիան, շնչառական վարժությունները, ֆիզիկական ակտիվությունը, նույնիսկ մաքուր օդում զբոսանքը կարող են օգնել թեթևացնել սթրեսը։

3. Միաժամանակ մի քանի գործողություն կատարելը

300x400

Այսօր բոլորն ամեն ինչ անում են միաժամանակ․ ֆիլմ դիտելով պատասխանում են հաղորդագրություններին, դասախոսություն լսելով միաժամանակ թերթում են սոցիալական ցանցերի էջերը։ Ուղեղը ժամանակ չունի տեղեկատվությունը լիովին մշակելու, և այն «թռչում է»։

Գիտնականները զգուշացնում են, որ առաջադրանքների միջև անընդհատ ցատկելը նվազեցնում է արտադրողականությունը և վատթարացնում հիշողությունը։

Ինչ անել

Կենտրոնացեք մեկ առաջադրանքի վրա, հեռացրեք բոլոր շեղող գործոնները և սահմանեք հստակ ժամակետներ՝ օրինակ՝ 30 րոպե աշխատանք և 10 րոպե հանգիստ (Պոմոդորոյի տեխնիկա):

Աշխատեք ուշադիր. այն մարզում է ձեր հիշողությունը ցանկացած հավելվածից ավելի լավ:

4. Նստակյաց ապրելակերպ

300x400

Ֆիզիկական ակտիվությունը բարելավում է ուղեղի արյան շրջանառությունը և արագացնում նոր նյարդային կապերի ձևավորումը: Միչդեռ նստակյաց ապրելակերպը դանդաղեցնում է այս գործընթացները:

Բոլոր դեպքերում անգործությունը թուլացնում է ուղեղի աշխատանքը:

Ինչ անել

Դուք պարտավոր չեք վազել կամ ապրել մարզասրահում: Սկսեք զբոսանքներից, ձգումներից և առավոտյան վարժություններից. կանոնավոր արագ քայլքը (աէրոբիկ վարժություններ) բարելավում է հիշողությունը և ուշադրությունը:

5. Վատ սնունդ

300x400

Ուղեղը կարիք ունի օմեգա-3 ճարպաթթուների, B վիտամինների և հակաօքսիդանտների: Սննդակարգում շաքարի, տրանս ճարպերի և վերամշակված սննդի ավելցուկը հանգեցնում է բորբոքման և ճանաչողական անկման:

Վիտամին B12-ի անբավարարությունը վտանգավոր է. այն կարող է առաջացնել շփոթություն, մոռացկոտություն և նույնիսկ դեպրեսիա:

Ինչ անել

Ձեր սննդակարգին ավելացրեք ճարպոտ ձուկ, ընկույզ, ձու, կանաչեղեն և հատապտուղներ: Խուսափեք շաքարային գազավորված ըմպելիքներից, արագ և վերամշակված սննդից: Եվ մի մոռացեք ջրի մասին. ջրազրկումը խաթարում է ուղեղի գործառույթը:

6. Սոցիալական մեկուսացում

300x400

Մենակությունը ուղեղի համար լուրջ սթրեսային գործոն է: Սոցիալական շփումը խթանում է հիշողությունը՝ պահանջելով ռեֆլեքսներ, բառերի որոնում և համատեքստային վերլուծություն: Երկարատև լռությունը քայքայում է ճանաչողական գործառույթը, ինչը հատկապես նկատելի է տարեց մեծահասակների մոտ:

Ինչ անել

Կենդանի շփումները հիանալի միջոց են ուղեղը մարզելու համար: Ընկերների հետ հանդիպելը, գործընկերների հետ զրուցելը, գրքերի, ֆիլմերի և նորությունների քննարկումը: Նույնիսկ հեռախոսազանգերը կարևոր են:

7. Գաջեթների չարաշահում

300x400

Սմարթֆոնը դարձել է հիշողության արտաքին կոշտ սկավառակ. թվեր, ամսաթվեր, ցուցակներ՝ ամեն ինչ պահվում է այնտեղ: Այն հարմար է, բայց ուղեղը չունի հիշելու խթան: Մարդիկ կորցնում են տեղեկատվությունը գլխում պահելու ունակությունը:

Ինչ անել

Մարզեք ձեր հիշողությունը. անգիր սովորեք թվեր, անելիքների ցուցակներ, ամսաթվեր: Փորձեք խուսափել երկար ժամանակ փնտրող համակարգերում դեգերելուց, փորձեք ինչ-որ բաներ ինքնուրույն գտնել: Սա խթանում է հիշողությունը և ստեղծում է ուժեղ նեյրոնային կապեր:

Ինչպես պահպանել հիշողությունը

✓ Քնեք օրական առնվազն 7-8 ժամ։
✓ Սնվեք առողջ ճարպերով և վիտամիններով հարուստ սնունդով։
✓ Հանգստացրեք միտքը՝ մեդիտացիա, վարժություններ, զբոսանքներ։
✓ Մշտապես սովորեք նոր բաներ՝ լեզուներ, գործիք նվագել, շախմատ։
✓ Սահմանափակեք էկրանի առջև անցկացրած ժամանակը, հատկապես քնելուց առաջ։
✓ Խոսեք մարդկանց հետ, պատմեք պատմություններ։
✓ Պահեք օրագիր՝ կարևոր բաները գրանցելու համար։

Եզրակացություն

Հիշողությունը մկանի նման է։ Եթե այն չմարզեք, կթուլանա։ Եթե այն անընդհատ ծանրաբեռնեք սխալ տեղեկատվությամբ, այն խափանվում է։

Լավ լուրն այն է, որ ուղեղը պլաստիկ է։ Եվ նույնիսկ չափահաս տարիքում հիշողությունը կարելի է բարելավվել առանց կախարդական դեղահաբերի, եթե վերացնեք վատ սովորությունները և դրանք փոխարինեք լավերով։ Պարզապես հարկավոր է ինքնախնամքն և մի փոքր կարգապահություն։

Աղբյուր՝ LADYNEWS.am

Դիտվել է 1823 անգամ

Читать на русском

ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ

Ձեր անունը: *
Ձեր էլ. հասցեն: *
Մեկնաբանությունը: *

Առողջությունը քայքայող ամառային սովորություն, որը դուք կրկնում եք տարիներ շարունակ

23.06.2026
Ամեն օր հազարավոր մարդիկ իրենց ակնաբույժներին պատմում են տեսողության արագ վատթարացման մասին:

Շոգը և ալկոհոլը. ինչպես է ալկոհոլն ազդում մարմնի վրա շոգ եղանակին

28.05.2026
Շոգ եղանակին ալկոհոլը կարող է լինել չափազանց վտանգավոր համադրություն, որը կարող է հանգեցնել առողջության համար անբարենպաստ հետևանքների:

20 րոպե, որոնք որոշիչ են. կանայք ավելի շատ են տառապում քնի պակասից, քան տղամարդիկ

10.04.2026
Քնի հիգիենա. հանգստի 10 կանոն, որոնք կվերականգնեն ձեր հենսունակությունը:

10 պարզ սովորություն, որոնք ձեզ երկար և երջանիկ կյանք կապահովեն

04.03.2026
Բոլորս ասում ենք, որ առողջ ապրելակերպ ենք վարում։ Բայց արդյոք դա իսկապե՞ս այդպես է։

Դեմքի բոտոքսի դրական և բացասական կողմերը

29.01.2026
Բոտուլինային տոքսինային թերապիան տարածված միջամտություն է, որը ներառում է բոտուլինային տոքսինի ներարկում մաշկի մեջ։

Ինչ սովորություններ են քայքայում հիշողությունը և ինչպես վերականգնել այն

15.01.2026
Շատերն են գանգատվում, որ իրենց հիշողությունը թուլանում է։ Եվ պարտադիր չէ, որ դա պայմանավորված լինի տարիքով, հնարավոր է նաև՝ պատճառը առօրյա սովորությունները լինեն։

Բաժնի բոլոր նյութերը

ՄԵԿ ՏՈՂՈՎ
15-07-2026 08:50
Ավանդաբար, Փարիզի նորաձևության շաբաթից հետո ոլորտի առաջատար դեմքերը մեկնում են Իտալիա, որտեղ Dolce & Gabbana-ն ներկայացնում է իր նորաձևությունը: Ավելի քան մեկ տասնամյակ շարունակ Դոմենիկո Դոլչեն և Ստեֆանո Գաբանան իրենց նորաձևության ցուցադրությունները կազմակերպում են երկրի ամենագեղեցիկ անկյուններում՝ ամեն անգամ դրանք վերածելով եռօրյա փառատոնի: Ծրագրում անփոփոխ կերպով ներկայացվում են Alta Gioielleria զարդերի հավաքածուն, Alta Moda կանացի և Alta Sartoria տղամարդկանց հավաքածուները, որոնք բոլորն էլ միավորված են մեկ գաղափարով՝ պատմել ևս մեկ պատմություն Իտալիայի մշակույթի, արհեստների և ավանդույթների մասին:
15-07-2026 08:44
Warner Bros.-ը ներկայացնում է Ալեխանդրո Գոնսալես Ինյարիտուի «Փորողը» նոր ֆիլմը: Ֆիլմում գլխավոր դերը կխաղա Թոմ Քրուզը, ով անհավանական կերպարանափոխության է ենթարկվել՝ նա 30 տարով «ծերացել» է: Երկրպագուներն ասում են, որ նույնիսկ չեն կարողանում ճանաչել իրենց կուռքին նրա նոր դերում և նրա համար  Օսկար են կանխատեսում:
15-07-2026 08:39
Ամռանը շատերը բողոքում են աչքերի չորությունից, այրոցից, քորից կամ այն զգացումից, կարծես աչքի մեջ ավազ է լցվել։ Ըստ մասնագետների՝ երբեմն պատճառը կապում ենք միայն էկրանի, անքնության կամ հոգնածության հետ, բայց իրականում չոր աչքերի առաջացմանը կարող են նպաստել նաև օդորակիչը, քամին, շոգ ու չոր օդը, ալերգիաները, լինզաները և նույնիսկ այն, որ երկար ժամանակ կենտրոնացած աշխատելիս ավելի քիչ ենք թարթում աչքերը։
15-07-2026 05:57
Զենդայան աստղային համաշխարհային պրեմիերայի ժամանակ մարմնավորել է Աթենասի կերպարը «Ոդիսական»-ից։ 29-ամյա դերասանուհին ուշադրություն է գրավել՝ հմայիչ քանդակազարդ կորսետով ակտիվորեն կեցվածք ընդունելով հուլիսի 17-ին ֆիլմի թողարկումից առաջ կազմակերպված միջոցառման ժամանակ։ Քրիստոֆեր Նոլանի էպիկական ֆիլմում Զենդայան մարմնավորում է Աթենասին՝ իմաստության, պատերազմի և արհեստների հունական աստվածուհուն։ Նրա կերպարը ծառայում է որպես Ոդիսևսի աստվածային հովանավոր և ուղեցույց նրա դժվարին ճանապարհորդության ընթացքում՝ Տրոյական պատերազմից հետո տուն վերադառնալու համար։
15-07-2026 02:04
Անջելինա Ջոլիի և Բրեդ Փիթի որդեգրված երեխաները՝ Զահարան և Մեդոքսը, աստիճանաբար առաջ են շարժվում իրենց հայտնի հոր ազգանունից պաշտոնապես հրաժարվելու գործընթացով: Page Six-ի համաձայն, երկու զավակներն էլ հայտարարություններ են հրապարակել Los Angeles Daily Journal-ում, որը Կալիֆոռնիայի օրենքներով անվանափոխության գործընթացի պարտադիր քայլ է: 21-ամյա Զահարայի լսումները նշանակված են սեպտեմբերի 28-ին: Եթե մինչև այդ օրը գրավոր առարկություններ չստացվեն, դատավորը կկարողանա վերջնականապես հաստատել նրա՝ Զահարա Մարլի Ջոլիի անունը փոխելու դիմումը:
LN-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԿԱՐԴԱԼ
LN -Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԴԻՏԵԼ
% ԶԵՂՉԵՐ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐՈՒՄ
ՈՒՐ ԳՆԱԼ ԵՐԵԿՈՅԱՆ
ՕԳՏԱԿԱՐ ՀՂՈՒՄՆԵՐ
ՆՈՐԸ ՁԵՐ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

Ամսվա աստղագուշակ․ հուլիս 2026 թ․

01.07.2026
Ամռան երկրորդ ամիսը կարող է մեզ բերել ամենաանսպասելի իրադարձությունները՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ սոցիալական, թե՛ անձնական։

LADYNEWS TV
Վիեննայում կայացած 70-րդ «Եվրատեսիլ 2026» երգի մրցույթում հաղթեց Բուլղարիան ներկայացնող Dara-ն։ Նա կատարեց «Bangaranga» երգը` վաստակելով 516 միավոր։
ՕՐՎԱ ԱՍՏՂԱԳՈՒՇԱԿ

Խոյ
21.03-20.04

Ցուլ
21.04-22.05

Երկվորյակ
23.05-22.06

Խեցգետին
23.06-23.07

Առյուծ
24.07-24.08

Կույս
25.08-23.09

Կշեռք
24.09-23.10

Կարիճ
24.10-22.11

Աղեղնավոր
23.11-22.12

Այծեղջուր
23.12-20.01

Ջրհոս
21.01-19.02

Ձուկ
20.02-20.03
ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ
13.07.2026
Դիտվել է 554 անգամ
10.07.2026
Դիտվել է 439 անգամ
11.07.2026
Դիտվել է 409 անգամ
09.07.2026
Դիտվել է 404 անգամ
14.07.2026
Դիտվել է 149 անգամ

© 2012, LADYNEWS.am
Մեջբերումներ անելիս հղումը (hyperlink) LADYNEWS.am-ին պարտադիր է: Կայքում արտահայտված կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն խմբագրության տեսակետի հետ: Գովազդների բովանդակության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում:

LADYNEWS.am-ի մասին
Հեռ.` +374060445674, +37455545535
Էլ-փոստ` [email protected]
Գովազդ կայքում: Հեռ.՝ +374060445674, +374 55545535
Էլ-փոստ՝ [email protected]

Webmaster