15.01.2026

Լավ հիշողությունը միայն աշխատանքային առաջադրանքները կատարելու կամ քննությունները հաջողությամբ հանձնելու մասին չէ։ Այն նաև կյանքում կողմնորոշվելու, պատճառահետևանքային կապերը հասկանալու, դեմքերը, իրադարձություններն ու զգացմունքները հիշելու մասին է։

Շատերն են գանգատվում, որ իրենց հիշողությունը թուլանում է։ Եվ պարտադիր չէ, որ դա պայմանավորված լինի տարիքով, հնարավոր է նաև՝ պատճառը առօրյա սովորությունները լինեն։ Առաջարկում ենք ծանոթանալ դրանց և թե ինչ անել՝ հետևանքներից խուսափելու համար։

1. Քրոնիկ անբավարար քուն

Ուղեղը տեղեկատվությունը մշակում և համախմբում է խորը քնի փուլում: Քնի մշտական պակասի դեպքում հիշողության «արտահոսք» է տեղի ունենում. մոռացվում են անունները, մտքերը՝ կորչում, իսկ նոր բաները դժվար են հիշվում:

Հետազոտությունները հաստատում են, որ նույնիսկ մեկօրյա անքնությունը խաթարում է ճանաչողական գործառույթը:

Ինչ անել 

Պահպանեք ռեժիմ, պառկեք քնելու և արթնացեք միևնույն ժամին: Քնելուց մեկ ժամ առաջ անջատեք բոլոր սարքերը:

Ստեղծեք քնելու ծես. դա ձեր ուղեղին կօգնի պատրաստվել վերականգնմանը:

2. Սթրես

Կորտիզոլի ավելցուկը խաթարում է ուղեղի նեյրոնների միջև կապերը, հատկապես հիպոկամպում, որը պատասխանատու է հիշողության համար։

Քրոնիկ սթրեսը «այրում է» ուղեղը՝ այն ձեզ շեղում է, մոռացության տալիս պարզ բաներ և կորցնում կենտրոնացումը։

Ինչ անել

Հանգիստը թուլություն չէ, այլ անհրաժեշտություն։ Մեդիտացիան, շնչառական վարժությունները, ֆիզիկական ակտիվությունը, նույնիսկ մաքուր օդում զբոսանքը կարող են օգնել թեթևացնել սթրեսը։

3. Միաժամանակ մի քանի գործողություն կատարելը

Այսօր բոլորն ամեն ինչ անում են միաժամանակ․ ֆիլմ դիտելով պատասխանում են հաղորդագրություններին, դասախոսություն լսելով միաժամանակ թերթում են սոցիալական ցանցերի էջերը։ Ուղեղը ժամանակ չունի տեղեկատվությունը լիովին մշակելու, և այն «թռչում է»։

Գիտնականները զգուշացնում են, որ առաջադրանքների միջև անընդհատ ցատկելը նվազեցնում է արտադրողականությունը և վատթարացնում հիշողությունը։

Ինչ անել

Կենտրոնացեք մեկ առաջադրանքի վրա, հեռացրեք բոլոր շեղող գործոնները և սահմանեք հստակ ժամակետներ՝ օրինակ՝ 30 րոպե աշխատանք և 10 րոպե հանգիստ (Պոմոդորոյի տեխնիկա):

Աշխատեք ուշադիր. այն մարզում է ձեր հիշողությունը ցանկացած հավելվածից ավելի լավ:

4. Նստակյաց ապրելակերպ

Ֆիզիկական ակտիվությունը բարելավում է ուղեղի արյան շրջանառությունը և արագացնում նոր նյարդային կապերի ձևավորումը: Միչդեռ նստակյաց ապրելակերպը դանդաղեցնում է այս գործընթացները:

Բոլոր դեպքերում անգործությունը թուլացնում է ուղեղի աշխատանքը:

Ինչ անել

Դուք պարտավոր չեք վազել կամ ապրել մարզասրահում: Սկսեք զբոսանքներից, ձգումներից և առավոտյան վարժություններից. կանոնավոր արագ քայլքը (աէրոբիկ վարժություններ) բարելավում է հիշողությունը և ուշադրությունը:

5. Վատ սնունդ

Ուղեղը կարիք ունի օմեգա-3 ճարպաթթուների, B վիտամինների և հակաօքսիդանտների: Սննդակարգում շաքարի, տրանս ճարպերի և վերամշակված սննդի ավելցուկը հանգեցնում է բորբոքման և ճանաչողական անկման:

Վիտամին B12-ի անբավարարությունը վտանգավոր է. այն կարող է առաջացնել շփոթություն, մոռացկոտություն և նույնիսկ դեպրեսիա:

Ինչ անել

Ձեր սննդակարգին ավելացրեք ճարպոտ ձուկ, ընկույզ, ձու, կանաչեղեն և հատապտուղներ: Խուսափեք շաքարային գազավորված ըմպելիքներից, արագ և վերամշակված սննդից: Եվ մի մոռացեք ջրի մասին. ջրազրկումը խաթարում է ուղեղի գործառույթը:

6. Սոցիալական մեկուսացում

Մենակությունը ուղեղի համար լուրջ սթրեսային գործոն է: Սոցիալական շփումը խթանում է հիշողությունը՝ պահանջելով ռեֆլեքսներ, բառերի որոնում և համատեքստային վերլուծություն: Երկարատև լռությունը քայքայում է ճանաչողական գործառույթը, ինչը հատկապես նկատելի է տարեց մեծահասակների մոտ:

Ինչ անել

Կենդանի շփումները հիանալի միջոց են ուղեղը մարզելու համար: Ընկերների հետ հանդիպելը, գործընկերների հետ զրուցելը, գրքերի, ֆիլմերի և նորությունների քննարկումը: Նույնիսկ հեռախոսազանգերը կարևոր են:

7. Գաջեթների չարաշահում

Սմարթֆոնը դարձել է հիշողության արտաքին կոշտ սկավառակ. թվեր, ամսաթվեր, ցուցակներ՝ ամեն ինչ պահվում է այնտեղ: Այն հարմար է, բայց ուղեղը չունի հիշելու խթան: Մարդիկ կորցնում են տեղեկատվությունը գլխում պահելու ունակությունը:

Ինչ անել

Մարզեք ձեր հիշողությունը. անգիր սովորեք թվեր, անելիքների ցուցակներ, ամսաթվեր: Փորձեք խուսափել երկար ժամանակ փնտրող համակարգերում դեգերելուց, փորձեք ինչ-որ բաներ ինքնուրույն գտնել: Սա խթանում է հիշողությունը և ստեղծում է ուժեղ նեյրոնային կապեր:

Ինչպես պահպանել հիշողությունը

✓ Քնեք օրական առնվազն 7-8 ժամ։
✓ Սնվեք առողջ ճարպերով և վիտամիններով հարուստ սնունդով։
✓ Հանգստացրեք միտքը՝ մեդիտացիա, վարժություններ, զբոսանքներ։
✓ Մշտապես սովորեք նոր բաներ՝ լեզուներ, գործիք նվագել, շախմատ։
✓ Սահմանափակեք էկրանի առջև անցկացրած ժամանակը, հատկապես քնելուց առաջ։
✓ Խոսեք մարդկանց հետ, պատմեք պատմություններ։
✓ Պահեք օրագիր՝ կարևոր բաները գրանցելու համար։

Եզրակացություն

Հիշողությունը մկանի նման է։ Եթե այն չմարզեք, կթուլանա։ Եթե այն անընդհատ ծանրաբեռնեք սխալ տեղեկատվությամբ, այն խափանվում է։

Լավ լուրն այն է, որ ուղեղը պլաստիկ է։ Եվ նույնիսկ չափահաս տարիքում հիշողությունը կարելի է բարելավվել առանց կախարդական դեղահաբերի, եթե վերացնեք վատ սովորությունները և դրանք փոխարինեք լավերով։ Պարզապես հարկավոր է ինքնախնամքն և մի փոքր կարգապահություն։

Աղբյուր՝ LADYNEWS.am

Դիտվել է 83 անգամ

Читать на русском

15.01.2026
Շատերն են գանգատվում, որ իրենց հիշողությունը թուլանում է։ Եվ պարտադիր չէ, որ դա պայմանավորված լինի տարիքով, հնարավոր է նաև՝ պատճառը առօրյա սովորությունները լինեն։

12.12.2025
Կա միֆ, որ սեռական ակտիվությունը տարիքի հետ անպայմանորեն նվազում է: Պարզվում է, որ այս պնդումը բավարար ապացույցներով չի հիմնավորված:

14.11.2025
Ֆիթնես մարզիչները բացատրում են, թե ինչու է դա բավական, որպեսզի ձեր մարմինն արդեն իսկ ձեզ շնորհակալություն հայտնի։

04.11.2025
Այսօր մաստէկտոմիան դաժան իրականություն է դառնում շատ կանանց համար՝ անկախ նրանց մասնագիտությունից, կենսակերպից կամ ֆինանսական վիճակից: Հնարավո՞ր է արդյոք այս գործընթացը շրջել:

14.10.2025
Գինեկոլոգները բացատրել են, թե ինչպես են սեզոնային փոփոխություններն ազդում կանանց առողջության վրա և ինչ միջոցառումներ կարող են օգնել նվազեցնել ռիսկերը:

09.09.2025
Առօրյա գործերի հորձանուտում՝ ընտանիք, աշխատանք, տուն, մենք հաճախ մեր առողջության մասին հոգ տանելը հետաձգում ենք։ Թվում է, թե ընդհանուր առմամբ ամեն ինչ լավ է, և եթե կան աննշան հիվանդություններ, դրանք «ինքնուրույն կանցնեն»։