12.02.2013

«Երբ մի անգամ մամաս ինձ «ջան» ասեց, չէի կարողանում արցունքներս զսպել, շրջվում էի պատի կողմը, որ չտեսնի ինձ»,- հուզմունքով պատմում է  35-ամյա Անահիտ Ավետիսյանը (անուն-ազգանունը փոխված են), ում LADYNEWS.am-ը հանդիպեց «Կանանց աջակցման կենտրոն» ՀԿ-ում:  Մինչ օրս Անահիտը  չգիտի, թե ինչ բան է մայրական սերը, ծնողների հոգատարությունն ու համերաշխ ընտանիքը: Փոխարենը մշտապես ենթարկվել է թե ֆիզիկական, թե հոգեբանական բռնությունների սեփական ծնողների կողմից:

«Ի ծնե ձեռքի արատ եմ ունեցել. ձախ ձեռքս պրոթեզ է: Մեծացել եմ մանկատանը: 7 տարեկանում գիշերօթիկ դպրոց էի գնում, իսկ մի տարի հետո էլ հայտնվեցին ծնողներս: Չգիտեի որ հայր ու մայր ունեմ, կամ ընդհանրապես ինչ բան ա ծնողը»: Հայտնվեցին ծնողները, և Անահիտը մտածեց, որ իր կյանքը վերջապես նոր փուլով կընթանա: Ծնողներն Անահիտին տուն էին տանում տարվա մեջ 3-4 անգամ 2-3 օրով: «Շատ էի ուզում իրանց հետ տուն գնալ, որովհետև չէի ուզում դպրոցում մնալ: Բայց կամաց-կամաց լարվեցին մեր հարաբերությունները: Դե չգիտեմ, հնարավոր ա, որ ես էլ ինչ-որ բնավորության գծեր ունեմ, որ մեղավոր եմ, բայց ամեն ինչ սկսվեց մամայի վերաբերմունքից: Ինքը բնավորությամբ շատ կոպիտ, ագրեսիվ ա: Չէինք կարողանում իրար հետ լեզու գտնել: Ես երեխա էի ու չէի հասկանում, թե ինչին կարելի ա ձեռք տալ, ինչին՝ չէ: Իսկ ինքը մի փոքր բանից կարող էր ընենց բարկանալ, բորբոքվել, որ… Բռնկվում էր ու ծեծում»:   Անահիտն առհասարակ աշխատում է շատ զգույշ խոսել ծնողների մասին, չի ուզում վիրավորել կամ մեղադրել:

Տարիներն անցում էին, իսկ Անահիտն արդեն ավարտել էր գիշերօթիկն ու նոր օթևան էր փնտրում: «Ինձ ասում էին` ծնողներ ունես, զանգի, թող գան, քեզ տանեն: Ես երկմտանքի առաջ էի, քանի որ արդեն գիտեի՝ իրենց վերաբերմունքն իմ հանդեպ ոնց ա»:  Աղջիկն այնուամենայնիվ զանգահարում է ծնողներին և տեղափոխվում նրանց տանն ապրելու:  Բացի Անահիտից, տանն ապրում էին նաև երկու երեխաներ` փոքր քույրն ու եղբայրը: Այն հանգամանքը, որ աղջիկն այսուհետ իրենց տանն է ապրելու,  հունից հանում է ծնողներին  և հատկապես մորը, որը, առիթը բաց չթողնելով, անընդհատ վիրավորում և հալածում է աղջկան: «Կապ չունի՝ ով մեղավոր լիներ, ինչ անեինք, միշտ ծեծվում էի ես, ագրեսիվ էր դառնում շատ: Երբ տանը հյուրեր էին գալիս,  միշտ ինձ էին պառկացնում գետնին քնելու, ու ես էլ երեխա էի, նեղվում էի, իրանք դրանից ավելի էին բորբոքվում ու լարվում իմ հանդեպ:  Սովետական տարիներին մաման գնում էր Մոսկվա, գալիս, հագուստ էր բերում: Քրոջս միշտ ռետուզներ, շորիկներ, հագուստի մեծ տեսականի էր բերում, իսկ ինձ ասում էր, որ չի գտել իմ համար հարմար մի բան: Ձեռքիս պատճառով ես բոլոր եղանակներին էլ երկարաթև եմ հագնում, իսկ ինքն ասում էր, որ երկարաթև ոչ մի բան չի գտել»: 

Անահիտը պատմում է, որ երբեք ոչ մի քաղցր խոսք չի լսել մորից: Եվ երբ երկու անգամ մայրը նրան «ջան»-ով է դիմել, աղջիկը պարզապես պոռթկացել է` չկարողանալով թաքցնել արցունքները: «Միշտ մայրական սիրո պակաս եմ զգացել: Իրենց ջերմությունը ես չեմ զգացել: 14 տարի ապրել եմ իրանց հետ ու չեմ զգացել, թե ինչ ա ծնողական սերը, ուշադրությունը: Հենց մի քիչ մեծացա, մայրս ամեն օր ասում էր. «Ամուսնացի, վեշերդ հավաքի, գնա: Ոչ մի բանով մեզ օգուտ չես տալիս, մենակ վնասում ես, ավելորդ բեռ ես»: Այնքան էր ասել, որ ես ինքս էլ ինձ ավելորդ էի զգում: Երբ ծանոթացա մի քանի հաշմանադամ ընկերներիս հետ, կարողանում էի տանից մի քանի օրով գնալ, մնալ ընկերներիս տանը, թեկուզ փողոցում թափառել, մենակ թե տուն չգնայի: Էդ  արդեն էն ժամանակ, երբ այլևս ելք չկար: Ինձ մենակ ինքնասպանություն էր մնում… Քանի անգամ փորձել եմ…»: 

Աղջկա ծայրահեղ հոգեկան վիճակն անգամ չի սթափեցնում մորը: Հակառակը`նա  ինքն է դրդում Անահիտին ինքասպանության փորձ կատարել` ամեն անգամ նշելով, որ իրենց համար նա  միայն բեռ է և ոչ մի նշանակություն չեն տալիս նրա գոյությանը: «Հա, իրանց համար մեկ էր: Իրանք թքած ունեին իմ վրա»:  Անահիտի ինքնասպանության փորձերը ոչ մի ազդեցություն չթողեցին ծնողների վրա. «Մայրս ասում էր, թե կամ ինձ կսպանի, որ պրծնի ինձնից, կամ իրեն կսպանի, որ ազատվի վերջապես ինձանից: Ասում էր, թե փող չես բերում տուն, էլ ինչներիս ես պետք, մենակ ավելորդ բեռ ես »:

 Տարիների հետ ֆիզիկական բռնությունը միայն սաստկանում էր: «Չէ, հնարավոր չէր պաշտպանվել: Էս ձեռքով ո՞նց պաշտպանվեի ծնողներիցս: Հիմնականում մայրս էր ծեծում, բայց եղել է նաև, որ հայրս էր ծեծում: Քանի որ ես միշտ երկարաթև եմ հագնում, ամռանը շատ հաճախ եմ քրտնում: Դրա համար էլ ամեն օր լողանում էի: Հայրս մի օր ասեց մամային, որ  երբ ինքը տանը չէր, ես լողացել եմ: «Դու մեզնից թաքուն լողանո՞ւմ ես»,- ասեց մաման ու սկսեց ծեծել ինձ: Շատ ա եղել, որ տնից դուրս են հանել, ասել են, որ էլ տուն չգնամ: Բայց ես ուրիշ ճար չունեի: Եթե ձեռքս սենց չլիներ, ես լավ էլ իմ գլուխը կպահեի, կաշխատեի, տուն էլ կվարձեի: Ուղղակի, հավատացեք, շատ դժվար ա հաշմանդամ մարդուն աշխատանք գտնել, գրեթե անհնարին ա»:   Անահիտի խոսքերով` հայրը սկզբում շատ խելոք, զուսպ մարդ է եղել, բայց կյանքն աստիճանաբար փոխել է նրան: «Նրանց վարմունքը երևի իրենց հոգեբանությունից է գալիս: Կոպիտ ասած, իմ ծնողներն են, չեմ ուզում նման բան ասեմ, բայց անգրագիտություն կար իրանց վարմունքի մեջ»:  

Անահիտը մի ձեռքով ասեղնագործում է: Տարբեր իրեր է պատրաստում, գեղեցիկ պատկերներ ասեղնագործում  պայուսակների, շորերի վրա: Այս աշխատանքի շնորհիվ նա սկսում է չնչին գումար վաստակել, որի մասը տալիս է ծնողներին: «Իմ աշխատանքներն իրենց չէին հետաքրքրում: Չեն ուրախացել, բանի տեղ չեն դրել, որովհետև շահեկան գործ չէր, գումարը շատ քիչ էր: Ինձ ասում էին, թե զիբիլներդ հավաքի, բոլ ա փռես ըստեղ-ընդեղ»:  

 Հայաստանի հաշմանդամների «Փյունիկ» միությունն Անահիտին կրթություն ստանալու հնարավորություն է տալիս, ինչը, աղջկա  խոսքերով, իր կյանքի ամենագնահատելի երևույթներից է: «5 տարի արվեստի ինստիտուտում սովորեցի, բայց մեռնելով, տանջվելով, որովհետև իրենք ինձ անգամ 100 դրամ չէին տալիս, որ ես գնայի ինստիտուտ»: 

Վերջապես բախտը կարծես ժպտում է Անահիտին, և նա աշխատանք է գտնում: Բայց արիուտես, որ հիմա էլ վերջնականապես հիասթափվում է հաշմանդամների հանդեպ շրջապատի վերաբերմունքից: «Հավասար պայմաններով չէինք աշխատում, ես պայմանագրային աշխատող էի, աշխատավարձս շատ ավելի քիչ էր, քան մնացածինը, աշխատաժամերս էլ բոլորից շատ էին: Հյուծվում էի, չէի կարողանում այլևս»:  Այս ընթացքում Անահիտի ծնողները մեկնում են Մոսկվա` հաշմանդամ աղջկան թողնելով ամբողջովին մենակ: Աշխատանքի շնորհիվ Անահիտը կարողանում է տուն վարձել: «Երբ անհնար դարձավ արդեն դիմանալը, ես դուրս եկա աշխատանքից: Ղեկավարս աշխատանքային ժամին մոտեցավ ինձ ու ականջիս փսփսաց, որ այլևս իրենց պետք չեմ»:   Կորցնելով տունը` ստիպված է լինում վերադառնալ նույն ընտանեկան դժոխքը: «Նրանց գործերը չստացվեցին Մոսկվայում, իրենք էլ ստիպված ետ եկան: Ես արդեն էդ մտքից, որ պետք է նորից էդ ամենի միջով անցնեմ, ուզում էի կորցնել ինձ, պատրաստ էի անգամ չմտածված քայլերի: Ես գիտեմ, որ ինքնասպանությունը ելք չի, բայց այդ պահին դժվար ա գիտակցելը, որ բացի ավարտից ինչ-որ կերպ շարունակություն կարա լինի: Ձմռան ամենացուրտ գիշերներին ես տեղ չունեի գիշերելու, էդքանից հետո ի՞նչ անեի»: Տարիներ շարունակ Անահիտը դիմումներ է ուղարկում կառավարական մարմիններին, բարեգործ անհատներին, բայց ոչ մի հուսադրող պատասխան չի գտնում:  «Չէի կարող տուն գնալ, ծնողներս ինձ դուրս էին հանում, անելանելի վիճակ էր: Զեյթունի թաղապետարան էի անընդհատ դիմում, խնդրում ճար անել, որ այլևս հնարավոր չի, որ մի կտուր գտնեն ինձ համար, մի ճար մինչև կարողանայի ոտքի կանգնել: Բախտս բերեց, որ հենց այդ շրջանում Կանանց աջակցման կենտրոնը Զեյթունի թաղապետարան էր եկել, ներկայացրել կենտրոնի խնդիրը, աջակցման պատրաստակամությունը: Աշխատակիցն էլ հիշել էր իմ մասին ու համարս տվել տիկին Ալվարդին: Իմ փրկությունն էր տիկին Ալվարդը, ամեն ինչի համար իրեն եմ շնորհակալ: Ինքը գտավ ինձ, կանչեց կենտրոն, հուսադրեց, ու սկսվեց կյանքիս էս շրջանը, երբ միասին փորձում ենք հաղթահարել իմ դժվարությունները, ես արդեն ապահով եմ, տեսնենք, Աստված մենակ չի թողնի, մի դուռ կբացվի»:  Այն հարցին, թե ունի արդյոք որևէ զգացմունք ծնողների հանդեպ, Անահիտը պատասխանում է. «Զգացմունքներ չունեմ, ես պարզապես խղճում եմ իրենց, որովհետև գիտակցում եմ, որ առանց հասկանալու են արել այս ամենը: Կուզեմ, որ միշտ առողջ լինեն իրենք, քանի որ հիմա մայրս առողջական խնդիրներ ունի, չեմ ուզում ոչ մի լուրջ խնդիր ունենան: Կուզենամ նաև, որ իրանք իմ մասին միշտ լավը լսեն: Սպասում եմ այն օրվան, երբ կզղջան իրանց վերաբերմունքի համար: Ես խղճում եմ իրանց, իրանք հաստատ չեն հասկանում, թե ինչ են անում, չէ, եթե հասկանային, էսպես չէր լինի ամեն ինչ… չէր լինի… (հուզվում է-LN)»:

Հ.Գ.   Հիմա Անահիտը բնակվում է Կանանց աջակցման կենտրոնի «Ապահով տուն» ապաստարանում` մի քանի կանանց հետ, ովքեր նույնպես ընտանեկան բռնության զոհեր են: Նրա ամեն երկրորդ բառը համեմատություն է անցյալի և ներկայի, շնորհակալություն՝ ուղղված այն մարդկանց, ովքեր հիմա աշխատում են իր հետ, փորձում տալ հոգեբանական այն պատրաստվածությունը, որ կօգնի Անահիտին մշտապես առաջ քայլել կյանքում` գիտակցելով, որ ոչ մի բնական արատ չի կարող զրկել հասարակության լիիրավ անդամ լինելու իրավունքից: Բոլոր կանանց, ովքեր ենթարկվում են բռնության, թե ամուսնու, թե ծնողների, թե երեխաների կողմից,  Անահիտն իր անձնական փորձից խորհուրդ է տալիս ուժ գտնել և թեկուզ մեկ անգամ զանգահարել կենտրոն: «Մեր բոլոր ծառայությունները բացարձակապես անվճար են: Մեր նպատակն է վերացնել կանանց հանդեպ յուրաքանչյուր տիպի բռնությունը, աջակցություն ցուցաբերել բոլոր այն կանանց, ովքեր ունեն դրա կարիքը: Առաջին քայլը սկսվում է նրանից, որ կինն ուշ է գտնում իր մեջ զանգահարելու մեր կոնֆիդենցիալ թեժ գծին, որն աշխատում է շուրջօրյա: Առաջին հերթին մենք հոգեբանական խորհրդատվություն ենք տրամադրում, որպեսզի կանայք գիտակցեն իրենց վիճակը, ռիսկի գործոնը, հասկանան, թե ինչ է իրականում բռնությունը: Պարբերաբար հոգեբանական թրեյնինգների են մասնակցում, որտեղ կոփվում է նրանց ինքնավստահությունը, հույսը ապագայի հանդեպ: Անհրաժեշտության դեպքում նրանք կարող են մնալ «Ապահով տանը», ստանալ իրավաբանի, դատապաշտպանի ծառայություն:  Մի խոսքով` ամեն-ամեն ինչ, որպեսզի կինն ինքնուրույն ոտքի կանգնի»,-LN-ի հետ զրույցում ասաց Կանանց աջակցման կենտրոնի ներկայացուցիչ Հասմիկ Գևորգյանը:

Շուրջօրյա վստահության հեռախոս- 099/88-78-08, թեժ գիծ- 0 8000 11 00:

Զրուցեց Նելլի Ղարիբյանը

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 10113 անգամ

21.10.2026
Ամփոփում ենք 2026 թվականի Victoria's Secret նորաձևության ցուցադրության կարևորագույն պահերը և դիտարկում, թե արդյոք ապրանքանիշը վերականգնել է իր նախկին փառքը։

29.09.2026
Մրցույթի պատմության մեջ առաջին անգամ հաղթող է ճանաչվել Մեքսիկայի ներկայացուցիչը։

10.09.2026
Վերջին օրերին ինտերնետը եռում է Դեյջոն Լավի մասին պատմություններից, ով նույնպես կարողացել է խաբել 26 կանանց՝ հորինելով իր սեփական պատմությունը։

06.08.2026
Որոշակի առօրյա սովորություններ կարող են չեզոքացնել կանոնավոր վարժությունների և կեցվածքին ուղղված մարզման օգուտները՝ ողնաշարի վրա ասիմետրիկ ծանրաբենվածությոններ դնելով: Ահա, թե ինչպես դա կանխել:

31.07.2026
Տարիքը նորաձև հագուստից հրաժարվելու պատճառ չէ։ Ներկայացնում ենք հինգ թրենդ, որոնք ոչ միայն տեսողականորեն երիտասարդացնում են, այլև ընդգծում են անհատականությունը։ 

16.07.2026
Տղամարդկանց պետք է խոցել ցանկացած միջոցով, այդ թվում՝ անտեսանելիներով: