16.12.2012

LN-ի հյուրասրահում առաջին, բայց ոչ վերջին անգամ տղամարդ է: Ինչպիսի՞ն են նրանք' տղամարդիկ, տեսնում եւ ցանկանում տեսնել կնոջը: Մեր հյուրն է գրող Վահե Արսենը:

- Ուիլյամ Թեքերեյն ասում էր. «Ցանկացած կին, եթե նա անհույս սապատավոր ու կուզիկ չէ, նպաստավոր պայմաններում կարող է իր հետ ամուսնացնել յուրաքանչյուրին, ում ցանկանում է»: Համամի՞տ եք:

-Անշուշտ, սրա մեջ ճշմարտություն կա: Կավելացնեմ նաև, որ անգամ սապատավոր կինը կարող է, գործի դնելով իր հնարքները, գրավել տղամարդուն: Խնդիրն այստեղ միայն արտաքինը չէ: Մարդկային շփումներում անչափ կարևոր է էներգետիկ դաշտը: Կարելի է արտաքնապես շատ հմայիչ ու գեղեցիկ չլինել, բայց ունենալ դրական էներգետիկ դաշտ կոնկրետ անհատի, տվյալ դեպքում' տղամարդու համար, ունենալ վերջինիս համար շատ հաճելի, «բարեբեր» էներգետիկա և դրանով իսկ գրավել նրան:
Թեքերեյը չի սխալվում. յուրաքանչյուր կին իր մեջ գաղտնիք ունի արդեն նրանով, որ ինքը կին է: Կնոջ միջի այդ գաղտնիքն արդեն իսկ գրավիչ է, անկախ արտաքին գեղեցկությունից:

-Գիտեմ, որ չեք ընդունում «կյանքի կին» հասկացությունը, կպարզաբանե՞ք:

-Ինձ համար կա «կին» կատեգորիան' ուղղակի կին: Յուրաքանչյուր կնոջ մեջ ես կարող եմ մի առանձին բան գտնել, ավելի ճիշտ' զգալ ու այդպես բացահայտել կնոջը: Գուցե ինչ- որ մեկի համար կա «կյանքի կին». չգիտեմ: Ինձ թվում է' տղամարդն անվերջանալի փնտրտուքների մեջ է: Եվ դժբախտությունն էլ հենց այն է, որ տղամարդը դատապարտված է փնտրելու և չգտնելու:

-Իսկ կինը չի՞ փնտրում:

-Կարծում եմ, որ ի վերջո կնոջ գլխավոր միսիան սերունդը շարունակելն է: Այս իմաստով կանայք սովորաբար կենտրոնանում են մեկ տղամարդու վրա: Տղամարդը փնտրող տեսակն է, իսկ կինը գտնում է և սահմանփակվում, որովհետև երեխա ունենալով, նրա ցիկլը կարծես ավարտվում է: Այսպես պիտի չլինի գուցե. սերունդը շարունակելով պիտի չվերջանա, սակայն քչերն են, որ գնում են ինքնակատարելագործման և կարողանում են վեր բարձրանալ երեխա ունենալու պարզունակ բնազդից: Այս բնազդը, իհարկե, հիմնային է, այն հնարավոր չէ շրջանցել, որովհետև այն կյանքի գերագույն օրենքն է, որովհետև «իմ սկզբի մեջ իմ վերջն է, և իմ վերջի մեջ իմ սկիզբն է»: Այլ բան է, որ անհատները բռնում են նաև մտքի, գաղափարի կատարելագործման ճանապարհը, որ կապվում է հոգու հետ: Այս դեպքում ցիկլն ավարտելը անհնար է դառնում, որովհետև ինքնակատարելագործումն անվերջ է:

-Ճի՞շտ է, որ չեք ընդունում, թե տղամարդիկ ընդհանրապես և արվեստագետները մասնավորապես պետք է մեծարեն կնոջը:

-Կնամեծար (քմծիծաղով – LN): Չեմ սիրում այդ բառը ու, առհասարակ, պարզունակ ընկալումներ չեմ սիրում: Դրանք արհեստական են. մենք կնամեծար ազգ ենք, բայց տղամարդը գնում է իր ընկերների հետ զվարճանալու, հետո' սաունա, և շարունակվում է ողջ այդ անասնական շղթան: Միևնույն ժամանակ կինը շուկայից տուն է քարշ տալիս գնումների ծանր տոպրակները, ճաշ պատրաստում, երեխաներով զբաղվում, իսկ տղամարդը կնամեծար կենացներ է խմում ռեստորաններում: Մեզանում մի տեսակ «փուչիկ փչելու» տենդենց կա: Կնամեծարությունը զգացողության հարց է: Ինքդ քեզ պետք է հարգես, որ հարգես նաև դիմացինիդ' անկախ սեռից: Եթե ինքդ քեզ չես հարգում, ինչպե՞ս կարող ես լինել կնամեծար: Իսկ մարդկանց մեծ մասն այսօր ինքն իրեն չի հարգում, որովհետև ամեն օր խախտում է կյանքի բոլոր գրված ու չգրված օրենքները: Կեղծ կատեգորիաների վարպետներ ենք դարձել. ոչ մեկին պետք չէ մեծարել ու, առհասարակ, պետք է վերացնել մեր մեջ արմատավորված կենացասացությունը: Հենց այդ կենացասացությունն է պատճառը, որ էժանացել է նաև մեր պոեզիան: Օ՜խ, վա՜խ իմ հայրենիք. ի՞նչ է սա: Հայրենիքի մասին գրելիս հայրենիք բառը պիտի չօգտագործվի, սիրո մասին պոեզիայում սեր բառը պիտի չլինի: Ովքեր խոսում են հայրենասեր, հայրենիքապաշտ, կնամեծար և նման այլ կատեգորիաներից, հիմանականում կեղծավորություն են անում և խոսում են մկան ծակից (ծիծաղում է-LN): Այդ ամենի մեջ մեծ սուտ կա:

-Ձեր  «Ստրուկները» բանաստեղծության մեջ մի հատված կա, որ ներկայացնում է պճնասիրությունն իբրև ստրկության արտահայտություն: Ճի՞շտ եմ հասկացել:

-Ցանկացած արտաքին կախվածություն կեղծավորության, փսևդոկյանքի դրսևորում է: Ես ջինս շատ եմ սիրում, բայց չեմ հասկանում պատռված ջինսերի իմաստը: Ինձ համար հագուստը պաշտպանական նշանակություն ունի. եթե ծունկդ պատռված է, դա արդեն իսկ վտանգավոր է ու հակահիգիենիկ: Եթե որևէ մեկը ժամերով կանգնում է հայելու դիմաց, որ ստեղծի իբր ազատ մարդու արտաքին, ցույց տա, թե ազատ է, ուրեմն արդեն իսկ ազատ չէ: Պճնասիրությունը ներքին հարստություն չունեցող մարդու անիմաստ ճիգն է' ինչ-որ բան ապացուցելու:

-Եթե վերանանք արտաքինից, ի՞նչն է մնում պոետի համար ամենագայթակղիչը կնոջ մեջ:

-Երբ մարդուն գրկում, սեղմում ես քեզ, չես տեսնում նրա դիմագծերը: Ամենակարևորը էներգետիկան է:

-Գիտեմ, որ Ձեզ համար էլ է շատ կարևոր «ին-յանի» փիլիսոփայությունը, հատկապես, մարդու 2 հակադիր կողմերն ուսումնասիրելու տեսանկյունից' Սատանա+Աստված… Ի՞նչ կարծիքի եք, կնոջ դեպքում սատանան գերակշռո՞ւմ է:

-Կարծում եմ' այո: Սատանայականն ավելի շատ է. դրանով էլ հենց կին է: Կնոջ մեջ կա ամենասատանայական հատկանիշը' գայթակղելը:

-Ավելի լավ է Եվա՞ լինել, թե՞ Լիլիթ:

Կարելի է առանձնացնել կնոջ 100 տեսակ և մի տեսակ, բայց, հատատ, ոչ երկուսը: Եվա՞, թե  Լիլի՞թ (մտածում է-LN). ամենալավը Էմմի Ուանհաուսն է:

-Ինչու՞:

-Որովհետև անկանխատեսելի երևույթ էր: Ֆիդջերալդից՝ սառը վոկալից հետո հայտնվում է մի երգչուհի ու ցնցում աշխարհը: Հետո նույնքան արագ էլ ավարտում է իր միսիան: Սա աներևակայելի է:

-Կնոջ տրամաբանությունը տրամաբանության բացակայությու՞նն է:

-Ես զբաղվում եմ մարտարվեստի վին-չուն տեսակով, որի հիմնադիրը կին է: Այս մարտարվեստի ամենաարժեքավոր հնարքներից մեկը կնոջ հարվածին հակադարձելն է, քանի որ կնոջ հարվածը հնարավոր չէ կանխատեսել: Տրամաբանություն չկա, ամեն ինչ զգայական հիմքի վրա է, հետևաբար, անկանխատեսելի է: Այ սա է ինձ գրավում կնոջ մեջ' զգալու կարողությունը' ինտուիցիան: Կնոջ գաղտնիքը լուծելու համար բանաձևեր չկան:

-Ինչպե՞ս կբացատրեք կանանց ձգտումը՝ հասնելու գենդերային հավասարության:

-Տարիներ շարունակ կինը պայքար էր մղում իր իրավունքների, տղամարդու հետ հավասար լինելու, արևի տակ իր տեղն ունենալու համար: Այսօր մի տենդենց կա, որ դժվար չէ նկատել. տղամարդիկ ասես հանգստացել են իրենց դիրքում և կորցրել առաջ գնալու ձգտումը, իսկ կանայք շարունակում են պայքարել: Դա երևում է անգամ ուսման մեջ. աղջիկները տղաներից հինգ անգամ լավ են սովորում և ավելի պատրաստված են: Սա փաստ է: Կանայք արդեն սկսել են գրոհել բարձր պաշտոններն անգամ, իսկ տղամարդիկ, որ իշխել են դարեր շարունակ, կորցրել են զգոնությունը: Կգա պահ, երբ տղամարդիկ կզիջեն իրենց տեղը, և մայրիշխանությունը փոխարինելու կգա հայրիշխանությանը: Եվ սա իրականում ինձ դուր է գալիս, որովհետև կանայք դարձել են նպատակասլաց, իսկ այնտեղ, որտեղ կա նպատակ, կա զարգացում:

-Կանանց' գենդերային հավասարության ձգտելու համատեքստում ինչպե՞ս կբացատրեք այն, որ ինչքան էլ ուժեղ է կինը, միևնույնն է փնտրում է ավելի ուժեղ տղամարդու, որպեսզի նա թույլ տա իրեն թույլ լինել:

-Սա տիպիկ սեռական խնդիր է: Կինը ամեն դեպքում պասիվ կողմն է: Կենսաբանորեն էլ է այդպես. տղամարդու ուղեղն ավելի ծանր է: Սակայն ֆիզիկապես էլ կնոջ օրգանիզմն է ավելի ուժեղ' նա կարողանում է ծնունդ տալ, ինչն աներևակայելի է: Մի խոսքով' համեմատել կնոջն ու տղամարդուն անկարելի է. տղամրդու գիտակցությունն է ուժեղ, կնոջ' ինտուիցիան:

-Ինչո՞ւ շատ չեն ծնվում Վերջինիա Վուլֆեր, ինչո՞ւ շատ չեն կին արվեստագետները:

-Կին կոմպոզիտոր (մտածում է-LN). չկա: Վիրաբույժ, ֆիզիկոս, քիմիկոս, մաթեմատիկոս' մատների վրա կհաշվես: Սա չի նշանակում, որ տղամարդն ավելի կարևոր է, ոչ, ուղղակի սրանք կենսաբանական անհամեմատելի տեսակներ են, և պայքար չպիտի լինի: Տղամարդու մոտ ավելի ուժեղ է տարածության զգացողությունը, մարմնին տիրապետելը և այլն: Վերջինիա Վուլֆը հոմոսեքսուալիստ էր և իրեն ավելի շատ տղամարդ էր զգում: Դրա համար նրա ստեղծագործությունն էլ կանացի չէ: Ես սիրում եմ կանանց ստեղծած պոեզիան, օրինակ, Աննա Ախմատովայի գործերը, շատ սիրուն են (երանությամբ-LN): Բայց դա նրա շնորհիվ է, որ այդ հազվադեպ կանայք դուրս են եկել զգացմունքայինի սահմանից և մտել կյանքի իրականության մեջ:

-Իսկ զգացմունքայինի սահմանից դուրս գալու դեպքում կին տեսակը չի՞ կորչում:

-Շատ ճիշտ նկատեցիր: Իրոք այդպես է: Կանացիությունը տուժում է: Ստեղծագործելու համար տղամարդկային ջիղ է պետք: Ես նույնիսկ օգտագործում եմ «որձ գրականություն» արտահայտությունը դա բնորոշելու համար:

- Ասում են՝ եթե վախենում ես, չի նշանակում, թե թույլ ես, այլ միայն այն, որ գիտես, թե ինչ ունես կորցնելու: Համաձայն չե՞ք, որ ամենաերջանիկ պահերին վախենալը ավելի շատ բնորոշ է հենց կանանց:

-Տղամարդիկ ուղղակի ցույց չեն տալիս, որովհետև պետք է ուժեղ լինեն: Իսկ կինը սառն է, բայց տաք է ցույց տալիս ու հենց դրանով էլ կարողանում է խաբել տղամարդուն: Տղամադիկ միշտ մտածում են, թե իրենք են խաբում, օգտագործում, բայց իրականում հակառակն է: Դրա համար պապիկս մի լավ խոսք ուներ՝ «Լսիր կնոջդ մինչև վերջ և արա ճիշտ հակառակը»:

-Հակառակվելով թե ենթարկվելով, այնուամենայնիվ, կինը կարո՞ղ է Ձեր բանաստեղծության մուսան կամ ոգեշնչման աղբյուրը լինել:

-Առանց կնոջ իմ աշխարհը գոյություն չունի: Ես չեմ կարող լինել տղամարդ, եթե չկա կին, որովհետև նա նաև իմ մի մասնիկն է: Միայն տղամարդը կամ միայն կինը մարդ չեն. մարդը այդ երկուսի միաձուլումն է: Հետևաբար' իմ յուրաքանչյուր բանաստեղծության կոնստրուկցիան հենց կինն է:

-Խոսում ենք կին-մուսայից, բայց գիտեմ, որ ձեզ շատ է ոգեշնչում նաև ձյան տարերքը: Ուրեմն ո՞րն է Ձեր իսկական մուսան:

-Կինը ձյան մեջ (ժպտում է-LN):

-Քանի՞ կին կհիշեք, որ անջնջելի հետք են թողել Վահե Արսեն տղամարդու և բանաստեղծի վրա:

-Առնվազն երկու կին: Կարելի է ասել' նրանցից առաջինը ամբողջ առանցքն է իմ ստեղծագործական կյանքի վաղ շրջանի: Մանրամասներ չէի ցանկանա նշել, բայց կասեմ, որ իմ պոեզիան սկսվել է և, կարծում եմ, կավարտվի կնոջով:

                                                                                                                               Լարա Առաքելյան

Դիտվել է 7551 անգամ

01.03.2026
Գինու ավանդույթներով հայտնի Հայստանում վերջին տարիներին գինեգործությունը նոր շունչ է առել, երբ հայրենական արտադրողների թիվն աննախադեպ աճ գրենցեց՝ իր հետ բերելով առողջ մրցակցություն, նոր ապրանքանիշեր, համեր, լուծումներ։

14.01.2026
Ձմռան ցուրտ եղանակին մարդիկ ավելի հաճախ են սկսել քարտեզի վրա փնտրել վայրեր, ուր այցելելով կարող են ցրել սառն անկումային տրամադրությունը, տարվա այս եղանակը կարճել մեկ այլ եզերքում՝ բացահայտելով նորը:

24.12.2025
Նրա քառատողերի մեկնաբանները պնդում են, որ այս ժամանակաշրջանը նշանավորվում է մի քանի նշանակալի մարգարեություններով՝ սկսած տիեզերական սպառնալիքներից մինչև տեխնոլոգիական և բժշկական առաջընթացներ։

28.10.2025
Ֆրանսիացի նորաձևության հայտնի դիզայներ Քրիստիան Դիորը սիրում էր ասել, որ չկան անհրապույր կանայք։ Կան միայն այնպիսիները, ովքեր չեն կարողանում ընդգծել իրենց գրավչությունը։

03.09.2025
Խանութների ցուցափեղքերում կարող եք տեսնել բազմաթիվ զանազան ատամի խոզանակներ՝ տարբեր ձևերի, չափերի, մազիկների տեսակների և լրացուցիչ առանձնահատկությունների, որոնք կարող են շփոթեցնել նույնիսկ ամենափորձառու գնորդին։

24.07.2025
Ժամանակակից օրթոպեդիկ ներքնակները, ի տարբերություն ավանդական մոդելների, ունեն մի շարք առավելություններ, ինչը դրանք դարձնում է հատկապես ժողովրդականություն վայելող: