22.05.2026

Եկեք պարզենք ցածր ինքնագնահատականի պատճառները և ինչպես ճանաչել նախազգուշացնող նշաններն ինքներդ ձեր կամ ձեր մտերիմների մեջ։

Մշտական ինքնաքննադատությունը, սխալներից վախը և ուրիշների կարծիքներից կախվածությունը բնավորության գծեր չեն, այլ ցածր ինքնագնահատականի դրսևորումներ։ Այն ձևավորվում է մարդու շրջապատի, դաստիարակության և կյանքի փորձի ազդեցության տակ։ Մենք կբացահայտենք, թե ինչպես ճանաչել ձեր կամ ձեր մտերիմների մոտ ցածր ինքնագնահատականի նշանները և ինչն է իրականում թաքնված այս վիճակի հետևում։

Ինչո՞ւ է ինքնագնահատականն ընկնում

Ինքնագնահատականը ձևավորվում է բազմաթիվ գործոնների ազդեցության տակ և կարող է նվազել տարբեր պատճառներով.

• Բացասական նախատրամադրվածություն և համոզմունքներ։ Հաճախ, մանկուց մարդիկ ընկալում են այնպիսի մտքեր, ինչպիսիք են՝ «Ես բավականաչափ լավը չեմ» և «Ես չեմ կարող դա անել», որոնք փոխանցվում են ծնողների կամ ուրիշների կողմից։ Նման վերաբերմունքը դառնում է սովորություն և խոչընդոտում է ինքնավստահությանը։

• Թունավոր միջավայր և բռնարար հարաբերություններ։ Սիրելիների կամ գործընկերների կողմից անընդհատ քննադատությունը, արժեզրկումը և մանիպուլյացիաները ոչնչացնում են ներքին հենարանը և ինքնավստահությունը։

• Ինքներդ ձեզ ուրիշների հետ համեմատելը։ Ձեր հաջողությունն ու արտաքին տեսքն ուրիշների նվաճումներով չափելու սովորությունը, հատկապես սոցիալական ցանցերի դարաշրջանում, հանգեցնում է թերարժեքության զգացողության։

• Պերֆեկցիոնիզմ։ Կատարելության ձգտումը և ցանկացած սխալ որպես աղետ ընկալելու հակումը խաթարում են ինքնավստահությունը։

• Սեփական զգացմունքների և հույզերի արժեզրկում։ Սեփական կարիքների անտեսումը, ուրիշների սպասելիքների անընդհատ արդարացումը և անձնական սահմաններից հրաժարվելը հանգեցնում են ներքին դատարկության և ինքնագնահատականի նվազման։

Ինքնագնահատականի վրա ազդում են նաև մանկության տրավմաները, աջակցության պակասը, քրոնիկ սթրեսը և կյանքի բացասական փորձը: Այս ամենը ստեղծում է անբավարարության մշտական զգացողություն և խանգարում է մարդուն իրացնել սեփական ներուժը:

Ինչպես հասկանալ, որ մարդը ցածր ինքնագնահատական ունի

Ահա հիմնական նշանները, որոնք ցույց են տալիս, որ մարդը ցածր ինքնագնահատական ունի.

 • Նման մարդը հաճախ կարծում է, որ չի կարող կատարել առաջադրանքներ, արժանի չէ հարգանքի կամ սիրո և թերագնահատում է իր ուժեղ կողմերը: Նա վստահ չէ իր որոշումների նկատմամբ և անընդհատ փնտրում է ուրիշների հավանությունը:

• Ցածր ինքնագնահատական ունեցող մարդը հաճախ իրեն համեմատում է ուրիշների հետ, միշտ թերություններ է գտնում իր մեջ և նախանձում է նրանց, ովքեր, իր կարծիքով, ավելի հաջողակ կամ ավելի լավն են։
• • Նա կարող է չընդունել բարի խոսքերը, դրանք համարել անազնիվ կամ մտածել, որ ինքը գովասանքի արժանի չէ։

• Ցանկացած դիտողություն ընկալվում է որպես անձնական վիրավորանք, իսկ մերժումը՝ որպես սեփական թերարժեքության հաստատում: Նման մարդը վախենում է նախաձեռնություն ցուցաբերել և հաճախ խուսափում է նոր ձեռնարկումներից:

• Նա փորձում է գոհացնել ուրիշներին, նույնիսկ իրեն վնաս պատճառելով, և վախենում է պաշտպանել իր սահմանները և ասել «ոչ»։

• Հաճախ ինքն իրեն հանդիմանում է անցյալի սխալների համար, նույնիսկ, եթե դրանք աննշան են, և կենտրոնանում է իր կյանքի բացասական կողմերի վրա։

• Նրա համար շատ կարևոր է, թե ինչ են մտածում ուրիշներն իր մասին, և վախենում է քննադատությունից կամ անհամաձայնությունից։

Եթե դուք նկատել եք այս նշաններից մի քանիսը ձեր կամ ձեր մտերիմի մոտ, դա կարող է նշան լինել, որ կարիք կա աշխատել ինքնագնահատականի բարձրացման ուղղությամբ: Կարևոր է հիշել, որ ինքնագնահատականը կարող է փոխվել. գլխավորը խնդրի ճանաչումն ու փոփոխության ցանկությունն է:

Ե՞րբ ինքնագնահատականի բարձրացնելու անհրաժեշտություն չկա

Միշտ չէ, որ արժե ձգտել բարձրացնել ինքնագնահատականը։ Երբեմն այն արդեն իսկ չափազանցված է, ինչը հանգեցնում է ինքն իրեն և սեփական կարողությունների ոչ համարժեք ընկալման։ Եթե մարդը հակված է գերագնահատել իր կարողությունները, անտեսել քննադատությունը, չի ընդունում սխալները և չի սովորում ձախողումներից, ինքնագնահատականի հետագա ամրապնդումը կարող է միայն մեծացնել նրա չափազանց ինքնավստահությունը ու իրականությունից կտրվածությունը։ Նման դեպքերում ավելի օգտակար է զարգացնել ինքնաքննադատությունը, ուրիշներին լսելու և սեփական գործողությունները վերլուծելու ունակությունը։

Ինքնագնահատականն արհեստականորեն բարձրացնելուց հարկ է խուսափել, եթե հույսը դնում եք արտաքին հատկանիշների վրա, օրինակ՝ անընդհատ հավանության փնտրելը, ձեր նվաճումներով պարծենալը կամ ինքնահաստատման համար ձեզ ուրիշների հետ համեմատելը: Սա կարող է հանգեցնել ուրիշների կարծիքներից կախվածության և փխրուն ինքնագնահատականի, որը փշրվում է առաջին անհաջողությունից հետո: Դրա փոխարեն կարևոր է կառուցել ներքին աջակցություն, սովորել ընդունել ինքներդ ձեզ և ձեր սահմանափակումները, և զարգացնել ինքնահարգանք, որը անկախ է արտաքին գնահատականներից:

 Ազդո՞ւմ է արդյոք արտաքին տեսքն ինքնագնահատականի վրա

Երբ մարդը գոհ է իր արտաքինից, նա իրեն ավելի վստահ է զգում, ավելի հաղորդակցվող է, ավելի պատրաստակամ է նախաձեռնություն ցուցաբերել և ավելի քիչ կախված է ուրիշների կարծիքներից: Խնամված, կոկիկ լինելը և համապատասխան հագնվելը նպաստում են ինքնագնահատականի դրական զգացողության ձևավորմանը և ներքին հարմարավետության բարձրացմանը: Սա հատկապես նկատելի է այն իրավիճակներում, երբ ներկայանալիությունը կարևոր է՝ աշխատանքի վայրում, նոր խմբերում կամ կարևոր հանդիպումների ժամանակ:

Սակայն արտաքին տեսքի ազդեցությունն ինքնագնահատականի վրա չպետք է լինի բացարձակ։ Միայն արտաքին տեսքի վրա կառուցված ինքնագնահատականը դառնում է փխրուն. տարիքային ցանկացած փոփոխություն, քննադատություն կամ ուրիշների հետ համեմատություն կարող է ոչնչացնել այն։

Կարևոր է հիշել, որ ներքին որակները, նվաճումները, անձնական արժեքները և սեփական եսի նկատմամբ վերաբերմունքը խաղում են հավասար, իսկ երբեմն՝ նույնիսկ ավելի մեծ դեր։ Արտաքին տեսքի նկատմամբ հոգատարության և ներքին աշխարհի զարգացման ներդաշնակ համադրությունը ինքնագնահատականը դարձնում է ավելի կայուն և անկախ գեղեցկության ժամանակավոր չափանիշներից։

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 1265 անգամ

Читать на русском

18.08.2026
«Ինձ մի քիչ ժամանակ է պետք մենակ մնալու» կամ «Արի մի փոքր ընդմիջում տանք» բառերը դժվար է թեթև ընդունել։

10.07.2026
Եթե մտածում եք ամուր զույգ և ընտանիք ստեղծելու մասին, ավելի ուշադիր եղեք այս կենդանակերպի նշանների ներկայացուցիչների նկատմամբ։

16.06.2026
Մենք բոլորս էլ երբեմն ինչ–որ մեկին խաբում ենք՝ լուրջ, թե մանր բաներում։ Բայց ձեր բարօրության համար երբեք մի՛ արեք դա այս երեք ամենախորաթափանց նշանների հետ։

22.05.2026
Մշտական ինքնաքննադատությունը, սխալներից վախը և ուրիշների կարծիքներից կախվածությունը բնավորության գծեր չեն, այլ ցածր ինքնագնահատականի դրսևորումներ։

23.04.2026
Ամբողջ աշխարհում հոգեբանությունը հաստատել է, որ միայն ինքնավստահ կանայք են կարողանում ստեղծել կարիերա և ներդաշնակ անձնական կյանք...

08.04.2026
Ափը կարող է պատմել ձեր առողջության, զգացմունքների և կարիերայի մասին. ահա թե ինչպես կարդալ այն։